Kısa özet
Adli kontrol kararına, kural olarak kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde, kararı veren hâkimlik veya mahkemeye başvurarak itiraz edebilirsiniz. Sulh ceza hâkimliğinin adli kontrole ilişkin kararlarında dilekçe o hâkimliğe verilir; hâkimlik kararını düzeltmezse itirazı kural olarak yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Başvurunun yapıldığı yer ile incelemeyi yapan merci aynı olmayabilir.
İtiraz etmeniz, imza verme veya yurt dışına çıkmama gibi yükümlülükleri kendiliğinden durdurmaz. Kararı, öğrenme tarihini ve devam eden yükümlülükleri kontrol edin. Ardından hangi yükümlülüğün neden kaldırılmasını veya değiştirilmesini istediğinizi dosyanıza ait belgelerle açıklayın.
Adli Kontrol Kararına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
CMK m.268/1’e göre, kanunda özel bir süre öngörülmedikçe itiraz süresi iki haftadır. 7499 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından uygulanır. Bu nedenle güncel bir karar için internetteki eski “yedi gün” örneklerine dayanılmamalıdır. Ancak eski kararlar ve özel süreye tabi işlemler ayrıca değerlendirilir.
Süre hesabında CMK m.35 uyarınca kararın usulüne uygun şekilde öğrenildiği tarih önemlidir. Kararın yüzünüze karşı açıklanması (tefhim) veya size bildirilmesi (tebliğ) bu değerlendirmede dikkate alınır. Karar duruşmada usulüne uygun şekilde açıklandıysa, her durumda ayrıca yazılı tebligat beklemeniz gerektiğini düşünmeyin. UYAP’ta gördüğünüz kayıt tarihiyle hukuki bildirim tarihini de otomatik olarak aynı kabul etmeyin.
Örnek: Süreyi başlatan bildirimin 10 Kasım 2026 Salı günü yapıldığı varsayılırsa, iki haftalık süre CMK m.39 uyarınca 24 Kasım 2026 Salı günü sona erer. Son gün tatile rastlarsa süre tatili izleyen ilk gün biter. Bu, örnek bir hesaptır; gerçek dosyada bildirim belgesi, işlem türü ve başvuru kanalı kontrol edilmelidir. Ön kontrol için hukuki süre hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Adli Kontrol Kararına İtiraz Nereye Yapılır?
İtiraz dilekçesi kararı veren mercie sunulur. Ayrıca beyanın tutanağa geçirilmesi şartıyla zabıt kâtibine sözlü başvuru da mümkündür; tutanak hâkim veya mahkeme başkanı tarafından onaylanır. Kararı veren merci itirazı yerinde görürse kararını düzeltir. Yerinde görmezse dosyayı en çok üç gün içinde yetkili inceleme merciine gönderir.
| Kararı veren | Dilekçenin verileceği yer | İtirazı inceleyen |
|---|---|---|
| Sulh ceza hâkimliği | Kararı veren sulh ceza hâkimliği | Kural olarak yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi (CMK m.268/3-b) |
| Asliye ceza mahkemesi hâkimi | Kararı veren asliye ceza mahkemesi | Yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi |
| Ağır ceza mahkemesi veya başkanı | Kararı veren mahkeme | Birden çok daire varsa izleyen daire, son daire için birinci daire; tek daire varsa en yakın ağır ceza mahkemesi |
Sulh ceza hâkimliği işlerinin asliye ceza hâkimi tarafından görüldüğü yerlerde inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir. Başka bir deyişle sulh ceza hâkimliğinin adli kontrol kararında, diğer sulh ceza kararlarına ilişkin genel sıra kuralı esas alınmaz. Dosyanızda özel bir durum varsa kararın kanun yolu bildirimini ve ilgili maddeyi birlikte kontrol edin.
UYAP Üzerinden İtiraz Nasıl Yapılır?
Elektronik başvuruda, kullandığınız portalın dosyaya evrak gönderme yetkisi ve imza koşullarını kontrol edin. Dosyayı görüntüleyebilmek, itiraz dilekçesini gönderebildiğiniz anlamına gelmez. Elektronik gönderim yapılabiliyorsa doğru dosyayı seçin, dilekçe ve ekleri ekleyin, gerekli imza adımını tamamlayın ve evrakın dosyaya gönderildiğini gösteren kayıt bilgilerini saklayın. Yalnızca taslak kaydetmek veya dosyayı yükleyip gönderimi tamamlamamak başvuru değildir.
Elektronik gönderim yetkiniz yoksa veya işlem tamamlanmıyorsa son günü beklemeyin. Dilekçenizi kararı veren merciin kalemine sunma yolunu değerlendirin ve başvuru kaydını alın.
İtiraz ile Adli Kontrolün Kaldırılması Talebi Aynı mı?
Adli kontrol; imza verme, yurt dışına çıkış yasağı veya konutu terk etmeme gibi yükümlülükler içerebilen bir koruma tedbiridir. Mahkûmiyet hükmü değildir. Kararın hukuka uygunluğunu kanun yolu üzerinden inceletmekle, devam eden bir yükümlülüğün güncel koşullar nedeniyle yeniden değerlendirilmesini istemek farklı işlemlerdir.
| Başvuru | Ne zaman gündeme gelir? | Ne istenir? |
|---|---|---|
| İtiraz — CMK m.111/2 ve 268 | Yeni adli kontrol kararı, devam kararı veya adli kontrole ilişkin itiraza elverişli başka bir karar varsa, o karar için geçerli süre içinde | Belirli kararın kaldırılması veya değiştirilmesi |
| Kaldırma, değiştirme veya geçici muafiyet — CMK m.110/2 ve 111/1 | Devam eden tedbirin artık gerekli olmadığı veya kapsamının değiştirilmesini gerektiren durum ortaya çıktığında | Yükümlülüklerin tamamının veya bir kısmının kaldırılması, değiştirilmesi ya da geçici muafiyet |
İtiraz süresi geçmişse ilk karar için süre kendiliğinden yeniden başlamaz. Ancak devam eden tedbir hakkında, dosyanın evresine göre yetkili hâkimlik veya mahkemeden yeniden değerlendirme istenebilir. CMK m.111/1 uyarınca hâkim veya mahkeme, Cumhuriyet savcısının görüşünü aldıktan sonra beş gün içinde karar verebilir. Bu beş günlük düzenleme, itirazın sonuçlanması için genel bir süre değildir. Ayrıca kaldırma talebinde bulunmak, ilk karara ilişkin devam eden itiraz süresini durdurmaz.
Soruşturma aşamasında talep dosyayla ilgili sulh ceza hâkimliğine, dava açılmışsa davaya bakan mahkemeye yöneltilir. Savcının görüşünün alınması, savcının tedbiri kendiliğinden kaldırdığı veya görüşünün kararı bağladığı anlamına gelmez. Yargısal kararı hâkim veya mahkeme verir.
Örneğin imza verme günleri vardiyalı çalışmanızla sürekli çakışıyorsa bunu vardiya çizelgesiyle belgeleyip yükümlülüğün gününü veya sıklığını değiştirmeyi isteyebilirsiniz. İmza yükümlülüğünün adli kontrolden mi, infaz aşamasındaki başka bir uygulamadan mı kaynaklandığını karar belgesinden belirleyin. Denetimli serbestlikte imza yükümlülüğü ayrı bir süreçtir.
Adli Kontrol Kararına İtiraz Dilekçesi Nasıl Yazılır?
Dilekçede önce hangi karara ve hangi yükümlülüğe itiraz ettiğinizi belirtin. Soruşturma veya esas numarasını, kararın tarih ve numarasını, öğrenme tarihini ve talebinizi yazın. Birden fazla yükümlülük varsa hepsinin mi yoksa yalnızca birinin mi kaldırılmasını istediğinizi açıkça gösterin.
Gerekçeyi kararın içeriğiyle ilişkilendirin. Örneğin kararın kaçma veya delillere müdahale riskine dayandığı bir dosyada, somut koşulların neden bu riski desteklemediğini veya daha hafif bir yükümlülüğün neden yeterli olacağını açıklayın. Yerleşim yeri, duruşmalara katılım, tedbire uyum, çalışma veya sağlık durumuna ilişkin belgeleri yalnızca ilgili oldukları ölçüde ekleyin. Bu belgeler tek başına kabul garantisi vermez.
Adli Kontrol Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği
Bu şablon süre içindeki itiraz içindir. Süre geçtikten sonra devam eden tedbirin yeniden değerlendirilmesi isteniyorsa konu, gerekçe ve talep CMK m.110/2 ve 111/1’e göre ayrıca düzenlenmelidir.
[Kararı veren hâkimliğe / mahkemeye]
Dosya ve karar no: [Soruşturma / esas / değişik iş numarası]
İtiraz eden: [Ad soyad, dosyadaki sıfat, adres]
Müdafi: [Varsa avukat bilgileri]
Konu: [Tarih ve numara] sayılı kararın [yükümlülüğü belirtin] yönünden incelenmesi talebidir.
Kararı öğrenme tarihi: [Tefhim, tebliğ veya dosyaya özgü öğrenme bilgisi]
Açıklamalar: [Kararın gerekçesini belirtin. Yükümlülüğün neden gerekli veya ölçülü olmadığını somut olgularla açıklayın; ilgili belgeleri numaralandırın.]
Sonuç ve istem: [Belirtilen yükümlülüğün kaldırılmasını; uygun görülmezse, dosyaya uygun daha hafif veya farklı bir yükümlülükle değiştirilmesini talep edin.]
Ekler: [Karar örneği, öğrenme kaydı ve gerekçeyi destekleyen belgeler]
Tarih ve imza: […]
Şablondaki köşeli alanları doldurmadan sunmayın. İtirazınız yalnızca belirli bir yükümlülüğe yönelikse talep bölümünde bunu tekrar belirtin. Değişiklik istiyorsanız alternatifin ne olduğunu yazın; örneğin imza sıklığının azaltılması gibi.
İtiraz Edildikten Sonra Ne Olur?
İnceleme kural olarak duruşma açılmadan yapılır. Merci gerekli görürse Cumhuriyet savcısını, ardından müdafi veya vekili dinleyebilir. İtirazı yerinde görürse itiraz konusu hakkında da karar verir. Sonuç, somut dosyaya göre yükümlülüğün kaldırılması, değiştirilmesi veya itirazın reddi olabilir. Üç günlük gönderme süresi, dosyanın üç günde sonuçlanacağı anlamına gelmez; CMK m.271 kararın mümkün olan en kısa sürede verilmesini öngörür.
İtiraz Sonuçlanana Kadar İmza Vermek Gerekir mi?
Evet, tedbir yürürlükte kaldığı sürece yükümlülüklere uymaya devam edin. CMK m.269’a göre itiraz tek başına kararın uygulanmasını durdurmaz. Kararı veren makam veya inceleme mercii, kararın yerine getirilmesini geri bırakabilir. Böyle bir karar veya tedbiri değiştiren ya da kaldıran bir karar yoksa, başvuru yapmış olmak yükümlülüğe ara verme hakkı vermez. Yükümlülüğün isteyerek ihlali, CMK m.112 koşullarında tutuklama değerlendirmesine yol açabilir; bu otomatik bir sonuç değildir.
İtirazın Reddi Kararına Tekrar İtiraz Edilebilir mi?
CMK m.271/4 uyarınca itiraz merciinin kararları kural olarak kesindir. Merciin ilk kez verdiği tutuklama kararı için kanunda ayrı istisna vardır; bu istisna, her adli kontrol ret kararına ikinci kez itiraz edilebileceği anlamına gelmez. Tedbir devam ederken koşullar değişirse yeniden kaldırma veya değiştirme talebi, ret kararına ikinci itirazdan farklıdır.
İtiraz Sonucu Nasıl Öğrenilir?
Dosyaya erişiminiz varsa UYAP kaydını kontrol edebilir, müdafiinizden veya ilgili mahkeme kaleminden kararın tarih ve içeriğini öğrenebilirsiniz. Tedbirin kaldırıldığı ya da değiştiği bildirilirse, yeni kararın kapsamını ve uygulamadan sorumlu birime iletilme durumunu teyit edin. Bir yükümlülüğün kaldırılması, aynı karardaki diğer yükümlülüklerin de bittiği anlamına gelmez.
Adli Kontrol Ne Zaman Biter?
CMK m.110/A, adli kontrolün azami süresini işin ağır ceza mahkemesinin görevine girip girmemesine göre ayrı düzenler. Ağır ceza kapsamı dışında temel üst sınır iki yıl, ağır ceza kapsamındaki işlerde üç yıldır. Bunlar uzatma hariç sürelerdir; uzatma ancak kanundaki şartlarla ve gerekçeyle yapılabilir. Kanunda bazı suçlar için farklı uzatma sınırları, çocuklar için yarı oranında süre öngörülür. Tedbirin somut dosyada ne zaman sona ereceğini belirlerken başlangıç tarihini ve devam, uzatma veya kaldırma kararlarını birlikte kontrol edin.
Adli Kontrol Kararı Sicile İşler mi?
Adli kontrol bir koruma tedbiridir; tek başına adli sicile işlenen bir mahkûmiyet kararı değildir. Dosya ve tedbir kayıtlarıyla adli sicil ve arşiv kaydı aynı şey değildir. Ceza yargılaması sonunda kesinleşmiş bir mahkûmiyet oluşursa onun sicile etkisi ayrı değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme içindir. Başvuru süresi, yetkili merci ve mevcut yükümlülükler, karar ve bildirim belgeleri üzerinden kontrol edilmelidir.
Diyarbakır’da avukatlık çalışmalarını sürdüren Berivan Solmaz, özellikle ceza hukuku ve aile hukuku alanlarında çalışmaktadır. Hukuki konulardaki makaleleri genel bilgilendirme amacıyla yayımlanır.
Yazar profilini inceleyin