Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Olur? Mal Paylaşımı Davası ve Mal Rejimi

Boşanmada mal paylaşımı, eşlerin tabi olduğu mal rejimi belirlenerek edinilmiş ve kişisel malların ayrılması, borçların hesaba katılması ve mal rejiminden doğan alacakların hesaplanması yoluyla yapılır. Evlilikte edinilen bütün malların doğrudan ikiye bölünmesi veya tapuların yarısının diğer eşe geçirilmesi söz konusu değildir.

Türkiye’de eşler başka bir rejim seçmemişse yasal olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olur. Evlilik sırasında çalışma karşılığında edinilen malvarlığı değerleri kural olarak tasfiyede dikkate alınırken evlenmeden önce sahip olunan mallar, miras ve bağış yoluyla kazanılan değerler kişisel mal sayılabilir.

Malın edinildiği tarih, satın alma bedelinin kaynağı, kredi ödemeleri, eşlerin katkıları, boşanma davasının açıldığı tarih ve varsa mal rejimi sözleşmesi sonucu değiştirebilir. Bu nedenle boşanma durumunda mal paylaşımı, yalnızca tapu veya ruhsat kaydına bakılarak değerlendirilemez.

Tablo genel çerçeveyi göstermektedir. Her malın hangi gruba girdiği, somut olaydaki edinme ve ödeme şekline göre ayrıca belirlenmelidir.

Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Olur?

Boşanmada mal paylaşımının yapılabilmesi için önce eşler arasında hangi mal rejiminin uygulandığı ve bu rejimin hangi tarihler arasında geçerli olduğu belirlenir. Ardından eşlerin malvarlıkları araştırılarak kişisel mallar ile edinilmiş mallar ayrılır.

Mal rejiminin tasfiyesi genel olarak şu aşamalardan oluşur:

1. Eşlerin tabi olduğu mal rejimi belirlenir.
2. Mal rejiminin başlangıç ve sona erme tarihleri tespit edilir.
3. Eşlerin kişisel ve edinilmiş malları ayrılır.
4. Malvarlığına eklenecek değerler ile denkleştirme kalemleri incelenir.
5. Edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşülerek artık değer hesaplanır.
6. Katılma alacağı, değer artış payı ve varsa diğer alacaklar belirlenir.
7. Tarafların karşılıklı alacakları takas edilerek sonuçlandırılır.

Mal paylaşımı çoğu zaman ayni bir bölüşümden çok para alacağının hesaplanması şeklinde sonuçlanır. Örneğin evlilik sırasında edinilmiş mal niteliğinde bir konut yalnızca bir eş adına kayıtlıysa konutun tapusu otomatik olarak ikiye ayrılmaz. Diğer eş, şartları varsa konutun tasfiyeye esas değeri üzerinden katılma alacağı talep edebilir.

Taraflar anlaşarak belirli bir malın diğer eşe devredilmesini de kararlaştırabilir. Mahkeme yoluyla yapılan tasfiyede ise talebin niteliği, mülkiyet durumu ve kanundaki ödeme hükümleri ayrıca dikkate alınır.

Boşanmada Mal Paylaşımı Yarı Yarıya mı Yapılır?

Boşanmada her mal doğrudan yarı yarıya paylaşılmaz. Kanundaki temel kural, her eşin diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde alacak hakkına sahip olmasıdır.

Artık değer; edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan, eklenecek değerler ve denkleştirme kalemleri hesaba katıldıktan sonra bulunan tutardır. Bu nedenle hesaplama yapılırken yalnızca malın piyasa değerine bakılmaz.

Örneğin evlilik sırasında krediyle alınmış bir konut bakımından:

• Konutun edinilme tarihi,
• Peşinatın hangi kaynaktan ödendiği,
• Kredinin ne kadarının mal rejimi içinde ödendiği,
• Kalan kredi borcu,
• Kişisel maldan yapılan ödemeler,
• Konutun tasfiyeye esas değeri

birlikte incelenir.

Dolayısıyla “evlilikte alınan evin yarısı doğrudan diğer eşe geçer” ifadesi hukuken eksik kalır. Diğer eşin hakkı çoğu durumda taşınmazın mülkiyetinden ziyade tasfiye sonucunda ortaya çıkan bir alacak hakkıdır.

Mal Rejimi Nedir? Evlilikte Hangi Mal Rejimi Uygulanır?

Mal rejimi, evlilik devam ederken ve evlilik sona erdiğinde eşlerin malvarlıklarının nasıl yönetileceğini ve tasfiye edileceğini belirleyen hukuk kurallarıdır.

Türk Medeni Kanunu’na göre eşler arasında uygulanması esas olan yasal rejim edinilmiş mallara katılma rejimidir. Eşler, kanunda öngörülen sınırlar içerisinde mal rejimi sözleşmesi yaparak başka bir rejimi seçebilir.

Kanunda düzenlenen başlıca mal rejimleri şunlardır:

• Edinilmiş mallara katılma,
• Mal ayrılığı,
• Paylaşmalı mal ayrılığı,
• Mal ortaklığı.

Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya evlilik devam ederken yapılabilir. Sözleşmenin geçerli olabilmesi için kanundaki şekil şartlarına uygun şekilde düzenlenmesi gerekir.

Mal rejiminin türü, boşanırken mal paylaşımının nasıl yapılacağını doğrudan etkiler. Edinilmiş mallara katılma rejiminde katılma alacağı gündeme gelirken mal ayrılığı veya başka bir rejimde uygulanacak hesaplama ve talepler farklı olabilir.

2002 Öncesi Evliliklerde Mal Paylaşımı

1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi hâline gelmiştir. Bu tarihten önceki yasal sistemde ise mal ayrılığı rejimi uygulanmaktaydı.

Evliliği 1 Ocak 2002’den önce başlayan eşler bakımından genel olarak:

• 1 Ocak 2002’den önce edinilen mallar eski rejimin kurallarına,
• 1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallar ise eşler başka bir rejim seçmemişse edinilmiş mallara katılma hükümlerine

göre değerlendirilir.

Bu ayrım, 2002’den önce başlayan evliliklerde bütün malların tek bir yöntemle hesaplanamayacağı anlamına gelir. Malın ne zaman edinildiği, ödemelerin hangi dönemde yapıldığı ve diğer eşin maddi katkısının bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Eski mal ayrılığı döneminde diğer eşin bir malın edinilmesine yaptığı katkı bakımından katkı payı alacağı gündeme gelebilir. Bu nedenle “2002’den önce alınan mal hiçbir şekilde davaya konu edilemez” şeklinde kesin bir sonuca varılmamalıdır.

Boşanmada Hangi Mallar Paylaşılır?

Boşanmada paylaşım hesabına alınacak başlıca değerler, mal rejimi devam ederken bir karşılık verilerek edinilen mallardır. Bunlar edinilmiş mal olarak adlandırılır.

Aksi kanıtlanmadıkça edinilmiş mal olarak değerlendirilebilecek başlıca değerler şunlardır:

• Eşlerin çalışmaları karşılığında elde ettiği gelirler,
• Evlilik içinde bu gelirlerle alınan konut, arsa ve araçlar,
• Banka hesaplarında biriken çalışma gelirleri,
• Maaştan veya ticari kazançtan yapılan yatırımlar,
• Sosyal güvenlik ve sosyal yardım kurumlarının belirli ödemeleri,
• Çalışma gücü kaybı nedeniyle yapılan ödemelerin kanunen edinilmiş sayılan bölümleri,
• Kişisel malların gelirleri,
• Edinilmiş malların yerine geçen değerler,
• Edinilmiş mal niteliğindeki parayla alınan bazı şirket payları ve menkul kıymetler.

Bir malın evlilik sırasında edinilmesi önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Satın alma bedelinin miras, bağış veya evlilik öncesi birikim gibi kişisel maldan karşılanması durumunda kişisel mal ve edinilmiş mal grupları arasında farklı bir hesaplama yapılabilir.

Evlilikte Alınan Ev Boşanınca Kimin Olur?

Evlilikte alınan ev, tapuda hangi eş adına kayıtlı olduğundan bağımsız olarak edinilme tarihi ve finansman kaynağı bakımından incelenir.

Ev, mal rejimi devam ederken eşlerden birinin çalışma geliriyle satın alınmışsa kural olarak edinilmiş mal niteliği taşıyabilir. Tapu yalnızca bir eşin adına kayıtlı olsa dahi diğer eş tasfiye sonucunda katılma alacağı talep edebilir.

Ancak konut bedelinin tamamı veya bir bölümü:

• Evlilik öncesi birikimden,
• Miras kalan paradan,
• Bağış yoluyla elde edilen değerden,
• Kişisel bir malın satış bedelinden

karşılanmışsa kişisel mal katkısı ayrıca hesaplanır.

Konutun krediyle alınması durumunda peşinatın kaynağı, evlilik içinde yapılan taksit ödemeleri, boşanma davası tarihindeki kredi borcu ve kişisel maldan yapılan ödemeler birlikte değerlendirilir.

Evlilikte Alınan Araba Boşanınca Kimin Olur?

Evlilik içinde çalışma gelirleriyle alınan otomobil, kural olarak edinilmiş mal kabul edilebilir. Ruhsatın yalnızca bir eş adına düzenlenmiş olması, diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Aracın bağışlanmış olması, miras kalan parayla alınması veya evlilik öncesi bir aracın satış bedeli kullanılarak edinilmesi durumunda kaynak araştırması yapılır. Araç krediyle alınmışsa ödenen ve kalan borç tutarı da tasfiye hesabını etkileyebilir.

Boşanmada Hangi Mallar Paylaşılmaz?

Kişisel mal niteliğindeki değerler kural olarak boşanmada mal paylaşımı hesabına katılmaz. Her eş kendi kişisel mallarını geri alır.

Kanunen kişisel mal olarak değerlendirilen başlıca değerler şunlardır:

• Mal rejimi başlamadan önce eşlerden birine ait olan mallar,
• Eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar,
• Miras yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri,
• Bağış ve diğer karşılıksız kazandırmalar,
• Manevi tazminat alacakları,
• Kişisel malların yerine geçen değerler.

Kişisel mal ile bu maldan elde edilen gelir birbirinden ayrılmalıdır. Örneğin miras kalan ev kişisel mal olabilirken bu evden mal rejimi devam ederken elde edilen kira geliri, aksine bir mal rejimi sözleşmesi bulunmadıkça edinilmiş mal sayılabilir.

Bir malın kişisel olduğunu ileri süren eşin bunu ispatlaması gerekebilir. Hangi eşe ait olduğu belirlenemeyen mallar paylı mülkiyette kabul edilebilir; bir eşin malları ise aksi ispat edilene kadar edinilmiş mal sayılır.

Evlenmeden Önce Alınan Ev Mal Paylaşımına Girer mi?

Evlenmeden önce alınan ev, kural olarak evi satın alan eşin kişisel malıdır ve doğrudan mal paylaşımı hesabına girmez. Ancak evlilik dönemindeki ödemeler ve diğer eşin katkıları ayrıca alacak doğurabilir.

Örneğin ev evlenmeden önce krediyle alınmış fakat kredinin önemli bir bölümü evlilik sırasında ödenmiş olabilir. Bu durumda evin tamamının edinilmiş mal olduğu söylenemeyeceği gibi evlilik içindeki ödemelerin hiçbir sonuç doğurmadığı da kabul edilemez. Ödeme oranları ve paranın kaynağı üzerinden hesaplama yapılabilir.

Diğer eş evin edinilmesine, korunmasına veya değerinin artırılmasına karşılıksız katkıda bulunmuşsa şartları oluştuğunda değer artış payı veya hukuki döneme göre katkı payı talep edebilir.

Miras Kalan Mallar Boşanmada Paylaşılır mı?

Miras yoluyla kazanılan ev, arsa, para veya diğer malvarlığı değerleri kural olarak mirasçı eşin kişisel malıdır. Bu nedenle miras kalan malın kendisi edinilmiş mallara katılma hesabına doğrudan girmez.

Ancak şu durumlar ayrıca incelenebilir:

• Miras kalan malın kira veya başka bir gelir sağlaması,
• Mala edinilmiş mallardan harcama yapılması,
• Diğer eşin malın iyileştirilmesine karşılıksız katkıda bulunması,
• Miras kalan malın satılarak başka bir mal alınması,
• Satış bedeline edinilmiş mal niteliğindeki paranın eklenmesi.

Miras kalan malın satılmasıyla elde edilen bedel veya onun yerine alınan değer, kaynağı ispatlanabildiği ölçüde kişisel mal niteliğini sürdürebilir.

Bağışlanan Mallar Paylaşıma Girer mi?

Eşlerden birine bağışlanan mal veya para, karşılıksız kazanma niteliği taşıdığı için kural olarak kişisel maldır. Bağışın düğünde yapılması, aile bireylerinden gelmesi veya evlilik devam ederken gerçekleşmesi tek başına bu niteliği değiştirmez.

Bununla birlikte bağışın kime yapıldığı, bağışlanan paranın hangi malın alınmasında kullanıldığı ve edinilmiş mal niteliğindeki başka bir değerle birleşip birleşmediği ispat edilmelidir.

Mal Paylaşımı Davası Nedir? Mal Rejimi Tasfiyesi Nasıl Yapılır?

Mal paylaşımı davası, sona eren mal rejiminin tasfiye edilmesi ve eşlerin bu rejimden kaynaklanan alacaklarının belirlenmesi amacıyla açılan davadır. Uygulamada “mal rejimi davası” olarak da adlandırılır.

Bu davada ileri sürülebilecek talepler somut olaya göre değişir:

• Katılma alacağı: Diğer eşin artık değerindeki kanuni paydan kaynaklanır.
• Değer artış payı: Bir eşin diğer eşe ait malın edinilmesine, korunmasına veya iyileştirilmesine karşılıksız katkıda bulunması hâlinde gündeme gelebilir.
• Katkı payı alacağı: Özellikle önceki mal ayrılığı rejimi dönemindeki katkılar bakımından değerlendirilebilir.
• Denkleştirme: Bir eşin kendi kişisel ve edinilmiş mal grupları arasındaki değer geçişlerinin düzeltilmesini sağlar.

Mal paylaşımı davası ile tapu iptali ve tescil davası aynı değildir. Katılma alacağı, kural olarak malın aynına değil değerine yönelik bir alacaktır.

Mal rejiminin tasfiyesinden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise mal rejiminin sona erme nedenine ve Türk Medeni Kanunu’ndaki özel yetki kurallarına göre belirlenir.

Boşanmanın yargılama süreci ve diğer hukuki sonuçları hakkında boşanma davası içeriğinden ayrıca bilgi alınabilir.

Mal Paylaşımı Davası Boşanma Davasıyla Birlikte Açılabilir mi?

Mal paylaşımı talebi, boşanma davasının içinde kendiliğinden karara bağlanmaz. Boşanma davasıyla aynı dönemde mal rejiminin tasfiyesine yönelik ayrı bir dava açılması mümkündür; ancak boşanmanın gerçekleşmesi ve kararın kesinleşmesi tasfiye bakımından beklenir.

Boşanma devam ederken ayrı mal paylaşımı davası açılmışsa mahkeme, boşanma kararının kesinleşmesini bekletici mesele yapabilir. Boşanma talebinin reddedilmesi ve evliliğin devam etmesi hâlinde boşanma nedeniyle mal rejiminin tasfiyesi şartları oluşmayabilir.

Boşanma davasının açıldığı tarih yine önemlidir. Boşanmaya karar verilmesi hâlinde mal rejimi, dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere sona erer.

Mal Paylaşımı Davasında Hangi Belgeler ve Deliller Kullanılır?

Malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğini gösterebilecek kayıtlar hesaplamada önem taşır. Kullanılabilecek başlıca belgeler şunlardır:

• Tapu kayıtları ve resmî satış senetleri,
• Araç tescil ve satış kayıtları,
• Banka hesap hareketleri,
• Kredi sözleşmeleri ve ödeme planları,
• Havale ve EFT dekontları,
• Maaş ve çalışma kayıtları,
• Vergi ve ticari işletme kayıtları,
• Şirket pay defteri ve ticaret sicili kayıtları,
• Mirasçılık ve veraset belgeleri,
• Bağış işlemini gösteren belgeler,
• Faturalar ve satın alma belgeleri,
• Mal rejimi sözleşmesi,
• Ekspertiz ve bilirkişi raporları.

Mahkeme, taşınmaz, araç, banka hesabı ve şirket kayıtlarını ilgili kurumlardan isteyebilir. Malın tasfiyeye esas değeri ile katkı oranlarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesine başvurulabilir.

Çekişmeli Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Çekişmeli boşanmada mal paylaşımı, eşlerin hangi malların tasfiyeye gireceği veya alacakların nasıl hesaplanacağı konusunda anlaşamaması hâlinde mahkeme tarafından deliller üzerinden yapılır.

Uyuşmazlıklar çoğunlukla şu konularda ortaya çıkar:

• Malın kişisel mi edinilmiş mi olduğu,
• Satın alma bedelinin hangi eş veya kaynaktan karşılandığı,
• Evlilik öncesi birikimin kullanılıp kullanılmadığı,
• Kredi taksitlerinin hangi tarihlerde ödendiği,
• Diğer eşin yaptığı katkının miktarı,
• Malın gerçek ve güncel değeri,
• Banka hesaplarından çekilen paraların durumu,
• Boşanmadan önce gerçekleştirilen devirler,
• Şirket hisseleri ve ticari kazançlar,
• Mal kaçırma amacı bulunup bulunmadığı.

Çekişmeli boşanmadaki kusur değerlendirmesi ile mal rejiminin tasfiyesi birbirinden farklıdır. Bir eşin boşanmada daha kusurlu bulunması, kural olarak mal paylaşımı hakkını otomatik biçimde ortadan kaldırmaz.

Çekişmeli ve anlaşmalı süreçlerin genel farkları Diyarbakır Boşanma Avukatı sayfasında ayrıca ele alınmaktadır.

Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Anlaşmalı boşanmada eşler, malvarlıklarının nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşabilir. Taşınmazın veya aracın kime bırakılacağı, banka birikimlerinin nasıl bölüşüleceği ve mal rejiminden doğan alacakların bulunup bulunmadığı protokolde açıkça düzenlenebilir.

Protokolde:

• Malların ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi,
• Tapu ve araç bilgilerinin doğru yazılması,
• Devrin nasıl ve ne zaman yapılacağının açıklanması,
• Kredi borçlarının kimin tarafından ödeneceğinin belirlenmesi,
• Katılma ve değer artış payı taleplerinin durumunun netleştirilmesi,
• Feragat beyanlarının açık ve tereddütsüz olması

önemlidir.

“Tarafların birbirinden başka talebi yoktur” gibi genel ifadelerin hangi hakları kapsadığı konusunda sonradan uyuşmazlık çıkabilir. Mal rejiminin tasfiyesi düzenlenecekse hangi malın kime kalacağı ve hangi taleplerden vazgeçildiği açıkça gösterilmelidir.

Protokolün kapsamı ve düzenlenmesi gereken diğer konular için anlaşmalı boşanma protokolü içeriği incelenebilir.

Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Mal Paylaşımı Davası Açılır mı?

Anlaşmalı boşanmadan sonra mal paylaşımı davası açılıp açılamayacağı, protokolde mal rejiminden kaynaklanan hakların nasıl düzenlendiğine göre değişir.

Protokolde mal paylaşımı yapılmamış ve mal rejimi alacaklarından açıkça vazgeçilmemişse boşanmanın anlaşmalı gerçekleşmesi tek başına sonraki mal paylaşımı davasını engellemeyebilir.

Buna karşılık mallar açıkça paylaşılmış veya katılma alacağı, değer artış payı ve diğer mal rejimi taleplerinden tereddüde yer bırakmayacak biçimde feragat edilmişse sonradan dava açılması farklı sonuç doğurabilir.

Protokolün yalnızca nafaka, velayet ve tazminatı düzenlemesi de mal paylaşımının yapıldığı anlamına gelmeyebilir. Her durumda protokolün tam metni ve duruşmadaki taraf beyanları birlikte değerlendirilmelidir.

Mal Paylaşımı Davası Ne Kadar Sürer?

Mal paylaşımı davasının ne kadar süreceği için bütün dosyalara uygulanabilecek sabit bir süre bulunmamaktadır. Malvarlığının kapsamı, delillerin toplanma süresi ve boşanma kararının kesinleşip kesinleşmediği yargılama süresini doğrudan etkiler.

Davanın süresini uzatabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Boşanma davasının henüz kesinleşmemiş olması,
• Çok sayıda taşınmaz veya aracın araştırılması,
• Banka kayıtlarının farklı kurumlardan istenmesi,
• Şirket hisseleri ve ticari kayıtların incelenmesi,
• Yurt dışındaki malvarlıklarının bulunması,
• Kredi ve ödeme kaynaklarının araştırılması,
• Birden fazla bilirkişi incelemesi yapılması,
• Bilirkişi raporlarına itiraz edilmesi,
• Mal kaçırma ve muvazaalı devir iddiaları,
• İstinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulması.

Sınırlı sayıda malın bulunduğu, belgelerin eksiksiz sunulduğu ve boşanma kararının kesinleştiği dosyalar daha kısa sürebilir. Karmaşık malvarlığı bulunan uyuşmazlıklarda ise yargılama birkaç yılı bulabilir.

Mal Rejimi Davası Zamanaşımı Ne Kadardır?

Mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı ve değer artış payı talepleri bakımından uygulamada 10 yıllık zamanaşımı süresi kabul edilmektedir. Boşanma nedeniyle sona eren mal rejiminde bu süre, kural olarak boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar.

Zamanaşımı ile boşanmanın diğer sonuçlarına ilişkin süreler birbirine karıştırılmamalıdır. Maddi ve manevi tazminat, nafaka, katkı payı veya farklı hukuki nedenlere dayanan talepler bakımından uygulanacak hüküm ayrıca belirlenebilir.

Yabancı mahkeme kararları, ölümle sona eren mal rejimi ve eşlerin farklı bir rejime geçmesi gibi durumlarda başlangıç tarihi farklılık gösterebilir. Bu nedenle süre değerlendirmesi yapılırken:

• Mal rejiminin sona erme nedeni,
• Boşanma kararının kesinleşme tarihi,
• Talep edilen alacağın hukuki niteliği,
• Varsa önceki dava ve işlemler

birlikte incelenmelidir.

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Alınan Mallar Paylaşılır mı?

Boşanma davası açıldıktan sonra edinilen mallar, boşanmaya karar verilmesi hâlinde kural olarak sona eren mal rejiminin tasfiyesine girmez. Çünkü mal rejimi, boşanma kararının verilmesi durumunda dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.

Ancak yalnızca malın satın alma tarihine bakılması her zaman yeterli değildir. Boşanma davasından sonra alınan bir malın bedeli, dava tarihinden önce edinilmiş para veya başka bir edinilmiş malın satış bedeliyle karşılanmış olabilir. Böyle bir durumda paranın kaynağı ve önceki malvarlığı değerinin akıbeti araştırılır.

Benzer şekilde boşanma davasından önce satın alınmış ancak tescili sonradan yapılmış bir mal bakımından gerçek edinme zamanı belirlenmelidir. Görünürdeki işlem tarihi ile ekonomik edinimin gerçekleştiği tarih farklı olabilir.

Boşanma davasının reddedilmesi durumunda ise mal rejiminin boşanma nedeniyle sona erdiğinden söz edilemez. Taraflar başka bir nedenle mal ayrılığına geçmemişse mevcut rejim devam eder.

Boşanmadan Önce Satılan Mallar Ne Olur?

Boşanmadan önce satılan bir mal, yalnızca tapu veya araç kaydından çıkarıldığı için her durumda paylaşım dışında kalmaz. Ancak boşanmadan önce gerçekleştirilen bütün satışların otomatik olarak tasfiyeye ekleneceği de söylenemez.

Değerlendirmede şu konular önem taşır:

• Malın edinilmiş veya kişisel mal niteliği,
• Devrin gerçek bir satış olup olmadığı,
• Satış bedelinin ödenip ödenmediği,
• Bedelin nereye aktarıldığı,
• Satış bedeliyle başka bir mal alınıp alınmadığı,
• Devrin diğer eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıyıp taşımadığı,
• Malın kime devredildiği,
• Devir tarihi ile boşanma süreci arasındaki zaman.

Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içerisinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan hediye dışındaki karşılıksız kazandırmalar, tasfiye hesabına değer olarak eklenebilir. Ayrıca mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirler de eklenecek değer kapsamında incelenebilir.

Gerçek bir satış yapılmışsa satıştan elde edilen paranın veya onun yerine alınan malın tasfiye içindeki durumu araştırılır. Malın gerçekte devredilmemesi, satış bedelinin ödenmemesi veya yakın bir kişiye görünüşte satış yapılması hâlinde farklı hukuki iddialar gündeme gelebilir.

Mal kaçırma şüphesi bulunan dosyalarda tapu ve araç kayıtları, banka hareketleri, satış sözleşmeleri ve üçüncü kişilerle yapılan işlemler birlikte değerlendirilmelidir.

Boşanmada Kusur Mal Paylaşımını Etkiler mi?

Boşanmada kusurlu bulunan eş, yalnızca kusurlu olması nedeniyle mal paylaşımından tamamen mahrum bırakılamaz. Boşanma kusuru ile mal rejiminden doğan haklar kural olarak birbirinden ayrı değerlendirilir.

Hakaret, ilgisizlik, güven sarsıcı davranış veya evlilik birliğinin yükümlülüklerine aykırı davranma nedeniyle kusurlu bulunan eşin katılma alacağı kendiliğinden ortadan kalkmaz.

Kanunda zina veya hayata kast nedeniyle boşanma bakımından özel bir düzenleme bulunmaktadır. Boşanma kararı bu sebeplerden birine dayanıyorsa hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki payını hakkaniyete uygun oranda azaltabilir veya kaldırabilir.

Bu sonuç da otomatik değildir. Hâkime takdir yetkisi tanınmıştır. Ayrıca düzenleme katılma alacağına ilişkindir; eşin kanıtlanmış katkısından kaynaklanan değer artış payı veya katkı payı taleplerinin niteliği ayrıca değerlendirilir.

Aile hukukundan doğan boşanma, nafaka, velayet ve mal rejimi süreçleri hakkında aile hukuku sayfasından bilgi alınabilir.

Sık Sorulan Sorular

Tapu eşlerden birinin üzerindeyse diğer eş hak talep edebilir mi?

Evet. Tapunun yalnızca bir eş adına kayıtlı olması diğer eşin mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkını tek başına ortadan kaldırmaz. Malın edinilme tarihi, bedelin kaynağı ve tabi olunan mal rejimi incelenir. Talep çoğu zaman taşınmazın mülkiyetine değil değeri üzerinden hesaplanan alacağa yöneliktir.

Çalışmayan eş mal paylaşımından pay alabilir mi?

Evet. Edinilmiş mallara katılma rejiminde eşin ücretli bir işte çalışmaması, katılma alacağı hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ev içi emek veya çocukların bakımını üstlenmiş olmak nedeniyle ayrıca parasal katkı oranı ispatlanması gerekmeden kanuni katılma alacağı doğabilir.

Boşanmada mal paylaşımı çocuğa verilir mi?

Mal paylaşımı eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesidir; çocuk bu tasfiyenin doğrudan tarafı değildir. Çocuk adına kayıtlı malvarlığı eşlerin mal paylaşımına girmez. Eşler anlaşarak bir malı çocuğa devretmeyi kararlaştırabilir ancak bu, mal rejiminin kanuni paylaşımıyla aynı işlem değildir.

Evlenmeden önce alınan eve diğer eş katkı yaptıysa ne olur?

Ev evlilik öncesinde alındığı için kural olarak malik eşin kişisel malıdır. Diğer eş evin kredi ödemelerine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkı sağladıysa katkının tarihi ve şekline göre değer artış payı veya katkı payı alacağı gündeme gelebilir.

Miras kalan evin kira geliri paylaşılır mı?

Miras kalan ev kişisel maldır. Ancak kişisel malların mal rejimi devam ederken elde edilen gelirleri, eşler mal rejimi sözleşmesiyle aksini kararlaştırmamışsa edinilmiş mal kabul edilebilir. Bu nedenle evin mülkiyeti ile kira geliri ayrı değerlendirilir.

Aile konutu şerhi mal paylaşımı hakkı verir mi?

Aile konutu şerhi, taşınmazın devri ve aile yaşamının korunmasına ilişkin sonuçlar doğurur; diğer eşe otomatik olarak yarı oranında mülkiyet vermez. Taşınmazın mal rejimindeki niteliği ayrıca belirlenir.

Boşanmada nafaka ile mal paylaşımı aynı şey midir?

Hayır. Nafaka, eşin veya çocuğun geçimine yönelik bir ödemedir. Mal paylaşımı ise eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesine ilişkindir. Bir eşin nafaka alması, mal paylaşımı hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Eşlerden biri mallarını gizlerse ne yapılabilir?

Tapu, araç, banka ve şirket kayıtları mahkeme aracılığıyla araştırılabilir. Devirlerin katılma alacağını azaltma amacı taşıdığı iddia ediliyorsa işlem tarihi, tarafları, satış bedeli ve para hareketleri incelenir. İhtiyati tedbir gibi geçici hukuki korumaların uygulanıp uygulanamayacağı da dosyanın koşullarına göre değerlendirilir.