Haczedilemeyen mallar; borçlunun ve ailesinin temel yaşamını, geçimini veya kanunen korunan haklarını sürdürebilmesi amacıyla haciz dışında bırakılan mal, eşya ve haklardır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi kapsamında aile bireylerinin kişisel eşyaları, ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları, bazı mesleki araçlar, borçlunun hâline münasip evi ve öğrenci bursları belirli koşullarla haczedilemez. Buna karşılık nakit para, altın, kıymetli evrak, değerli taş, antika ve kıymetli süs eşyaları ev eşyalarına tanınan korumanın dışında tutulmuştur.
Bir malın haczedilip haczedilemeyeceği yalnızca adına bakılarak belirlenmez. Eşyanın kime ait olduğu, hangi amaçla kullanıldığı, borçlunun geçimi için zorunlu olup olmadığı ve kanundaki istisnalardan birine girip girmediği birlikte değerlendirilir.
| Mal veya eşya | Genel durum |
|---|---|
| Aile bireylerinin kişisel eşyaları | Kural olarak haczedilemez |
| Ortak kullanılan ev eşyaları | Kural olarak haczedilemez |
| Nakit para | Haczedilebilir |
| Altın, gümüş ve değerli taşlar | Haczedilebilir |
| Kıymetli evrak | Haczedilebilir |
| Antika ve kıymetli süs eşyaları | Haczedilebilir |
| Mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araçlar | Şartları varsa haczedilemez |
| Borçlunun hâline münasip evi | Şartları varsa haczedilemez |
| Öğrenci bursları | Haczedilemez |
| Bilgisayar ve klima | Kullanım amacı ve niteliğine göre değerlendirilir |
Tablo genel bilgi vermektedir. Bir malın haczedilip haczedilemeyeceği, malın niteliği ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir.
İİK 82’ye Göre Haczedilemeyen Mallar Nelerdir?
İİK 82. maddesi, borçlunun bütün malvarlığının sınırsız biçimde haczedilmesini önleyerek belirli mal ve hakları koruma altına alır. Düzenlemenin amacı, alacaklının alacağına ulaşmasını tamamen engellemek değil; borçlunun ve ailesinin asgari yaşamını ve ekonomik varlığını sürdürebilmesini sağlamaktır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinde genel olarak şu mal ve haklar düzenlenmektedir:
- Devlet malları ve özel kanunlarında haczedilemeyeceği belirtilen mallar,
- Ekonomik faaliyeti sermayeden çok kişisel emeğine dayanan borçlunun mesleği için gerekli eşyalar,
- Aile bireylerinin kişisel eşyaları ve ortak kullanılan ev eşyaları,
- Çiftçinin geçimi için zorunlu arazi, hayvan ve tarım araçları,
- Meslek ve sanat için gerekli alet, edevat ve kitaplar,
- Küçük nakliye işi yapanların geçimlerini sağlayan taşıtları,
- Belirli sayıdaki süt hayvanları ile bunların yem ve yataklıkları,
- Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı,
- Gelecek mahsul için gerekli tohumluk,
- Geçimi bağ, bahçe veya hayvan yetiştiriciliğine bağlı kişilerin gerekli malları,
- Kanunda belirtilen bazı irat, yardım, maaş ve tazminatlar,
- Borçlunun hâline münasip evi,
- Öğrenci bursları.
Bununla birlikte listedeki her mal için aynı koruma koşulları geçerli değildir. Malın değeri, kullanım amacı, borcun kaynağı ve borçlunun ekonomik faaliyetinin niteliği sonucu değiştirebilir.
Kişisel Eşyalar ve Ortak Kullanılan Ev Eşyaları
İİK m. 82 kapsamında, borçlu ile aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları haczedilemez.
Kişisel eşyalara giysiler, çocukların kişisel eşyaları ve bireysel kullanıma özgülenmiş temel ihtiyaç eşyaları örnek gösterilebilir. Ortak kullanım ev eşyaları ise ailenin günlük yaşamını birlikte sürdürebilmesi için kullanılan eşyalardır.
Bu kapsamda kullanım şekline göre:
- Buzdolabı,
- Çamaşır ve bulaşık makinesi,
- Fırın ve ocak,
- Yatak, yorgan ve yatak odası eşyaları,
- Masa ve sandalyeler,
- Koltuk ve oturma grubu,
- Halı ve perde,
- Televizyon,
- Isınma ve serinleme amacıyla kullanılan cihazlar,
- Mutfak araç ve gereçleri
haczedilemeyen ev eşyaları arasında değerlendirilebilir.
2023 yılında yapılan değişiklikten önce kanun metninde aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan yalnızca birinin korunacağına ilişkin bir ifade bulunuyordu. Bu ifade kaldırılarak ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları koruma kapsamına alındı.
Dolayısıyla “evde iki televizyon varsa biri kesinlikle haczedilir” veya “ikinci buzdolabı mutlaka alınır” şeklindeki genellemeler güncel düzenlemeyi tam olarak yansıtmaz. Eşya sayısı tek başına yeterli değildir; her eşyanın gerçekten ortak kullanıma hizmet edip etmediği incelenmelidir.
Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve kıymetli süs eşyaları ise bu korumanın açık istisnalarıdır.
Meslek ve Geçim İçin Gerekli Araçlar
Ekonomik faaliyeti sermayeden çok bedensel veya kişisel emeğine dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli eşyalar haczedilemez.
Ayrıca çiftçi olmayan borçlunun sanat ve mesleği için gerekli alet, edevat ve kitapları da koruma kapsamında olabilir. Örneğin:
- Terzinin mesleğini sürdürdüğü dikiş makinesi,
- Tamircinin zorunlu el aletleri,
- Marangozun temel çalışma ekipmanları,
- Kuaförün mesleği için gerekli araçları,
- Bilgisayar üzerinden çalışan kişinin işi için zorunlu bilgisayarı,
- Mesleki faaliyette kullanılan kitap ve kaynaklar
somut olayın koşullarına göre haczedilemez kabul edilebilir.
Ancak işyerinde kullanılan her malın haczedilemeyeceği söylenemez. Koruma, mesleğin yürütülmesi için gerekli ve zorunlu araçlara yöneliktir. Ticari stoklar, satışa sunulan ürünler, fazladan bulunan ekipmanlar veya sermaye ağırlıklı bir işletmenin malları farklı değerlendirilebilir.
Burada kişinin kendi emeğine dayanan bir meslek yürütmesi ile sermaye ve çalışan ağırlıklı ticari işletme sahibi olması arasındaki ayrım önemlidir.
Çiftçinin ve Hayvan Yetiştiricisinin Geçimi İçin Gerekli Mallar
Geçimini tarım veya hayvancılıktan sağlayan borçlular bakımından bazı özel haczedilmezlik kuralları bulunmaktadır.
Borçlu çiftçinin kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu olan:
- Tarım arazisi,
- Çift hayvanları,
- Nakil araçları,
- Tarımsal eklentiler,
- Tarım aletleri,
- Gelecek mahsul için gerekli tohumluk
şartları varsa haczedilemez.
Borçlu çiftçi olmasa bile ailesinin geçimi için gerekli olması durumunda kanunda belirtilen sayıdaki süt hayvanı ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları da koruma kapsamına girebilir.
Geçimini bağ, bahçe, meyve veya sebze yetiştiriciliğinden sağlayan kişinin ailesinin geçimi için zorunlu olan alanlar ve üretim araçları da belirli koşullarda haczedilemez. Aynı şekilde geçimi hayvan yetiştiriciliğine bağlı olan kişinin gerekli sayıdaki hayvanları ile bunların yem ve yataklıkları korunabilir.
Bu koruma, tarım veya hayvancılıkla ilgisi bulunan bütün malların haczedilemeyeceği anlamına gelmez. Faaliyetin borçlu ve ailesinin geçimi bakımından zorunlu olup olmadığı ile malın üretimdeki işlevi birlikte incelenir.
Borçlu ve Ailesinin Yiyecek ve Yakacağı
Borçlu ile ailesinin haciz tarihinden itibaren iki aylık yiyecek ve yakacağı haczedilemez. Çiftçi borçlu bakımından gelecek mahsul için gerekli tohumluk da bu koruma içerisindedir.
Buradaki amaç, haciz işlemi nedeniyle borçlunun ve ailesinin temel beslenme ve ısınma ihtiyaçlarından yoksun kalmasını önlemektir.
Evde bulunan bütün gıda veya yakacak stoklarının sınırsız biçimde korunduğu söylenemez. Miktarın borçlu ve ailesinin iki aylık ihtiyacıyla bağlantılı olması gerekir.
Borçlunun Hâline Münasip Evi
Borçlunun hâline münasip evi, İİK m. 82 kapsamında haczedilemeyen mallar arasında düzenlenmiştir. Ancak bu kural, “tek evi olan kişinin evi hiçbir durumda haczedilemez” şeklinde yorumlanmamalıdır.
Bir evin borçlunun hâline uygun olup olmadığı değerlendirilirken:
- Borçlunun ve ailesinin sosyal durumu,
- Birlikte yaşayan kişilerin sayısı,
- Borçlunun bakmakla yükümlü olduğu kişiler,
- Evin büyüklüğü ve özellikleri,
- Bulunduğu bölge,
- Taşınmazın değeri,
- Daha mütevazı bir konutla barınma ihtiyacının karşılanıp karşılanamayacağı
dikkate alınabilir.
Mevcut evin değeri, borçlunun ve ailesinin barınma ihtiyacını karşılayacak makul bir konutun değerinden fazlaysa evin satılması gündeme gelebilir. Böyle bir durumda borçluya hâline münasip bir ev alabilmesi için gerekli tutarın bırakılması değerlendirilebilir.
Meskeniyet koruması her durumda kendiliğinden uygulanmayabilir. Haczin öğrenilmesinden sonra kanuni süreler içerisinde başvuruda bulunulması önemlidir. Konuta haciz için gelinmesi ile evin tapu kaydına haciz konulması arasındaki ayrıntılar eve haciz gelir mi içeriğinde ayrıca incelenebilir.
Kanunen Korunan Bazı Burs, Tazminat ve Ödemeler
İİK 82 yalnızca fiziksel malları ve ev eşyalarını düzenlemez. Kanunda bazı ödeme ve alacaklar da hacze karşı korunmuştur.
Bunlar arasında:
- Öğrenci bursları,
- Vücut veya sağlık zararları nedeniyle zarar görene ya da ailesine ödenen belirli tazminatlar,
- Yardımlaşma sandığı veya derneği tarafından hastalık, zaruret veya ölüm gibi nedenlerle bağlanan bazı ödemeler,
- Kanunda belirtilen askerî malullük, şehit yakını ve görev tazminatları,
- Haczedilmemek üzere kurulmuş belirli ömür boyu gelirler
yer alabilir.
Emekli aylıkları bakımından ise İİK dışında özel kanun hükümleri uygulanmaktadır. Hangi borçlar nedeniyle kesinti yapılabileceği ve banka blokesinin hacizden farkı, emekli maaşına haciz yazısında ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Hacizde Neler Alınır? Hacze Kabil Mallar Nelerdir?
Hacze kabil mal, kanunen haczedilmesine engel bulunmayan ve icra takibindeki alacağın tahsili amacıyla haciz konusu yapılabilen mal, alacak veya haktır.
İcra takibinde borçluya ait:
- Nakit para,
- Haciz yasağı bulunmayan banka hesapları,
- Araçlar,
- Haczedilebilir taşınmazlar,
- Altın, gümüş ve değerli taşlar,
- Kıymetli evrak,
- Antika ve kıymetli süs eşyaları,
- Ticari ürün ve stoklar,
- Üçüncü kişilerdeki haczedilebilir alacaklar,
- Maaşın kanunen haczi mümkün bölümü,
- Ekonomik değeri bulunan diğer mal ve haklar
haciz konusu yapılabilir.
Ancak borçlunun bütün malvarlığının gelişigüzel haczedilmesi mümkün değildir. İİK m. 85 uyarınca borçlunun alacak ve haklarından, ana para, faiz ve takip giderleriyle birlikte alacağı karşılamaya yetecek miktarı haczedilebilir. Toplam alacağı aşacak ölçüde haciz yapılamaz.
Bir malın hacze kabil olması, mutlaka satılacağı veya haciz sırasında hemen bulunduğu yerden götürüleceği anlamına gelmez. Haciz, muhafaza ve satış işlemleri birbirinden farklı aşamalardır.
Ev Eşyalarına Haciz Gelir mi? İcra Evden Ne Alabilir?
Evde bulunan her eşya haczedilemez; aile bireylerinin kişisel eşyaları ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları kural olarak haciz dışında bırakılmıştır.
Bu nedenle icra görevlilerinin konutta gördüğü bütün eşyaları haciz tutanağına yazması veya evden götürmesi mümkün değildir. Eşyanın öncelikle borçluya ait olması ve kanunen haczedilebilir nitelik taşıması gerekir.
Evde haczedilebilecek mallar arasında genel olarak:
- Nakit para,
- Altın ve gümüş,
- Mücevher ve değerli taşlar,
- Kıymetli evrak,
- Antikalar,
- Kıymetli süs eşyaları,
- Yatırım veya koleksiyon amacıyla bulundurulan değerli mallar,
- Ticari amaçla bulundurulan ürün ve stoklar
yer alabilir.
Eşyanın borçluya değil eşine, aile bireylerinden birine, ev sahibine veya başka bir üçüncü kişiye ait olması durumunda mülkiyet konusu ayrıca değerlendirilir. Borçluya ait olmadığı hâlde haczedilen mallar bakımından istihkak iddiası ve istihkak davası gündeme gelebilir.
Fatura, banka ödeme kaydı, garanti belgesi, kira sözleşmesindeki demirbaş listesi ve teslim tutanağı gibi belgeler eşyanın kime ait olduğunun belirlenmesinde önem taşıyabilir.
Hangi Ev Eşyaları Haczedilebilir?
Hangi ev eşyalarının haczedilebileceği belirlenirken eşyanın yalnızca maddi değerine veya evde kaç adet bulunduğuna bakılmaz. Eşyanın kişisel ihtiyaç için mi, ailenin ortak kullanımı için mi, ticari amaçla mı yoksa yatırım veya koleksiyon amacıyla mı bulundurulduğu araştırılır.
| Eşya | Genel yaklaşım |
|---|---|
| Buzdolabı | Ortak kullanım ev eşyası kapsamında değerlendirilebilir |
| Çamaşır makinesi | Ortak kullanım ev eşyası kapsamında değerlendirilebilir |
| Bulaşık makinesi | Ortak kullanım ev eşyası kapsamında değerlendirilebilir |
| Televizyon | Ortak kullanım niteliği önemlidir |
| Bilgisayar | Ev kullanımı veya mesleki zorunluluk değerlendirilir |
| Klima | Ortak kullanım niteliği önemlidir |
| Nakit para | Haczedilebilir |
| Altın ve mücevher | Haczedilebilir |
| Antika ve kıymetli süs eşyası | Haczedilebilir |
| Meslek için zorunlu ekipman | Şartları varsa haczedilemez |
| Ticari stok ve satış ürünleri | Kural olarak haczedilebilir |
Altın, Para ve Değerli Eşyalar Haczedilebilir mi?
Nakit para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve kıymetli süs eşyaları ev eşyalarına tanınan haczedilmezlik korumasının dışında tutulmuştur.
Bu nedenle borçluya ait olduğu belirlenen:
- Türk lirası veya yabancı para,
- Altın bilezik, kolye ve benzeri ziynet eşyaları,
- Gümüş eşyalar,
- Pırlanta ve diğer değerli taşlar,
- Kıymetli saat veya süs eşyaları,
- Antika ve koleksiyon değeri taşıyan mallar
haczedilebilir.
Altının düğünde takılmış veya hediye edilmiş olması, tek başına haczi engellemez. Burada malın gerçekten borçluya mı, eşine mi yoksa başka bir kişiye mi ait olduğu belirlenmelidir.
Televizyon ve Beyaz Eşyalar Haczedilebilir mi?
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden televizyon, buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın ve benzeri beyaz eşyalar kural olarak haczedilemez.
Eşyanın pahalı olması, tek başına haczedilmesi için yeterli değildir. Güncel düzenlemede ortak kullanıma hizmet eden ev eşyaları, yüksek değer nedeniyle satışa konu olabilecek mallara ilişkin hükmün dışında bırakılmıştır.
Bununla birlikte eşya gerçekte ortak kullanım amacı taşımıyorsa; ticari stok, satış ürünü, yatırım malı, antika veya kıymetli süs eşyası niteliğindeyse farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Aynı türden birden fazla eşyanın bulunması da otomatik olarak fazladan olan eşyanın haczedilebileceği anlamına gelmez. Her eşyanın aile ortak kullanımına hizmet edip etmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Bilgisayar Haczedilebilir mi?
Bilgisayarın haczedilip haczedilemeyeceği kullanım amacına göre değişir.
Bir bilgisayar:
- Ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası,
- Çocuğun eğitiminde kullanılan araç,
- Borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için zorunlu ekipman,
- Ticari işletmeye ait bir cihaz,
- Satış amacıyla bulundurulan stok
niteliğinde olabilir.
Ailenin ortak kullandığı veya borçlunun kişisel emeğine dayanan mesleğini sürdürmesi için zorunlu olan bilgisayar, şartları varsa haczedilmezlik korumasından yararlanabilir. Buna karşılık ticari stok niteliğindeki bilgisayarlar veya mesleğin sürdürülmesi için zorunlu olmayan fazladan ekipmanlar haczedilebilir.
Bilgisayarın işverene, eşe veya başka bir üçüncü kişiye ait olması durumunda ise mülkiyetin belgelerle ortaya konulması gerekebilir.
Klima Haczedilir mi?
Kanunda klima hakkında eşya adı üzerinden kurulmuş özel bir hüküm bulunmamaktadır. Klimanın haczedilip haczedilemeyeceği, ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası olup olmadığına göre değerlendirilir.
Konutun ısıtılması veya serinletilmesi için aile tarafından kullanılan klima, ortak kullanım ev eşyası kapsamında korunabilir. Evde birden fazla klima bulunması, bunlardan birinin mutlaka haczedileceği anlamına gelmez. Her cihazın kullanım yeri ve amacı dikkate alınmalıdır.
Klimanın ticari işletmeye ait olması, satış amacıyla stokta tutulması veya ortak kullanım ev eşyası niteliği taşımaması durumunda sonuç değişebilir.
Esnafın ve Meslek Sahibinin Eşyaları Haczedilebilir mi?
Esnafa haciz gelebilir; ancak esnafın veya meslek sahibinin kişisel emeğine dayanan faaliyetini sürdürebilmesi için zorunlu araç ve gereçler belirli koşullarda haczedilemez.
İşyerindeki bütün malların koruma altında olduğu düşünülmemelidir. Değerlendirmede şu ayrımlar önemlidir:
- Borçlunun faaliyeti kişisel emeğe mi yoksa sermayeye mi dayanıyor?
- Ekipman mesleğin sürdürülebilmesi için zorunlu mu?
- Aynı işi yapabilecek başka araç veya ekipman bulunuyor mu?
- Mal satışa sunulan ticari stok niteliğinde mi?
- İşletmede çalışan ve sermaye unsuru mu, yoksa borçlunun kişisel çalışması mı ağırlıklı?
- Ekipmanın değeri ve işletmedeki işlevi nedir?
Örneğin bir tamircinin temel el aletleri, terzinin zorunlu dikiş makinesi veya serbest çalışan kişinin işi için gerekli bilgisayarı koruma kapsamında olabilir. Buna karşılık satışa sunulan ürünler, ham madde stokları, fazladan makineler ve sermaye ağırlıklı işletme ekipmanları haczedilebilir.
Küçük nakliye işiyle geçimini sağlayan kişiler bakımından kanunda ayrıca koruma bulunmaktadır. Ancak aracın gerçekten küçük nakliye işiyle geçimin sağlanması için zorunlu olup olmadığı somut olayda araştırılır.
Haczedilemezlik Korumasının İstisnaları Nelerdir?
Bir malın İİK 82’de sayılması, o malın hiçbir koşulda haczedilemeyeceği anlamına gelmez. Maddenin kendi içerisinde çeşitli koşullar ve istisnalar bulunmaktadır.
Borcun malın bedelinden doğması
İİK m. 82’nin birinci fıkrasındaki 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bentler bakımından koruma, borcun ilgili malın bedelinden doğmamış olması koşuluna bağlıdır.
Örneğin koruma kapsamında olduğu ileri sürülen bir malın kendi satış bedeli ödenmemişse, haczedilmezlik iddiası farklı değerlendirilebilir.
2023 değişikliğiyle ortak kullanılan ev eşyalarını düzenleyen üçüncü bent bu istisnanın dışına çıkarılmıştır.
Malın değerinin ihtiyacı belirgin biçimde aşması
İİK m. 82’nin 2, 4, 7 ve 12 numaralı bentlerinde belirtilen malların değeri borçlunun ihtiyacını karşılayacak makul seviyenin belirgin biçimde üzerindeyse malın satılması gündeme gelebilir. Satış bedelinden borçlunun ihtiyacını karşılayabilecek uygun miktarın kendisine bırakılması gerekir.
Bu düzenleme özellikle borçlunun hâline münasip evi ile belirli mesleki veya üretim araçları bakımından önem taşır.
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyalarını düzenleyen üçüncü bent, yüksek değer nedeniyle satışa ilişkin bu hükmün kapsamında değildir. Bu nedenle ortak kullanım eşyasının yalnızca pahalı olması, tek başına haczedilmesi için yeterli değildir.
Eşyanın korunan amaç dışında kullanılması
Evde bulunan bir malın görünüşte ev eşyası olması, her durumda koruma sağlayacağı anlamına gelmez. Eşyanın ticari stok, yatırım malı, koleksiyon veya satış ürünü olduğu belirlenirse haczedilebilir.
Benzer şekilde işyerindeki ekipmanın mesleğin yürütülmesi için zorunlu olmaması veya sermaye ağırlıklı işletmenin bir parçası olması hâlinde mesleki eşya koruması uygulanmayabilir.
Kısmen haczedilebilen gelirler
Bazı gelirler bütünüyle haczedilemez değildir. Maaş, ücret ve benzeri düzenli gelirlerin borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli bölümü bırakılarak kanunen haczi mümkün kısmına haciz uygulanabilir.
Emekli aylıkları, nafaka alacakları ve özel kanunlarla korunan sosyal ödemeler bakımından ise farklı hükümler bulunmaktadır.
Haczedilemeyen Bir Mal Haczedilirse Ne Yapılabilir?
Kanunen haczedilemeyen bir malın haciz tutanağına kaydedilmesi durumunda icra mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelebilir.
Başvuruda genel olarak:
- Hangi icra dosyasında haciz yapıldığı,
- Haczin ne zaman öğrenildiği,
- Haczedilen malın ne olduğu,
- Malın hangi nedenle haczedilemez olduğu,
- Malın kullanım amacı,
- Meslek veya geçim bakımından zorunlu olup olmadığı,
- İlgili belgeler ve diğer deliller
değerlendirilir.
İcra müdürlüğü işlemlerine karşı genel şikâyet süresi, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gündür. Bununla birlikte şikâyetin konusu, haczedilmezlik türü ve kamu düzenine ilişkin özel bir durum bulunup bulunmadığı süre bakımından sonucu değiştirebilir.
Borçlunun hâline münasip evine ilişkin meskeniyet şikâyetinde haczin öğrenildiği tarih özellikle önemlidir. Sürenin kaçırılması, haczedilmezlik iddiasının incelenmesini engelleyebilir.
Haczedilen mal borçluya değil üçüncü bir kişiye aitse konu haczedilmezlik şikâyetinden farklıdır. Bu durumda istihkak iddiası ve gerekli şartlarda istihkak davası gündeme gelebilir.
Haciz işlemleri, haczedilmezlik şikâyeti ve icra dosyasındaki başvuru yollarının değerlendirilmesi konusunda Diyarbakır İcra Avukatı faaliyet alanı sayfasından bilgi alınabilir.
Sık Sorulan Sorular
Hacze kabil ne demek?
Hacze kabil, kanunen haczedilmesine engel bulunmayan mal, alacak veya hakkı ifade eder. Borçluya ait araçlar, haciz yasağı bulunmayan banka hesapları, değerli eşyalar, taşınmazlar ve bazı alacaklar hacze kabil olabilir.
Buzdolabı haczedilebilir mi?
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden buzdolabı kural olarak haczedilemez. Buzdolabının ticari amaçla veya satış için bulundurulması hâlinde farklı bir değerlendirme yapılabilir.
Çamaşır makinesi haczedilir mi?
Ailenin günlük yaşamında ortak kullanılan çamaşır makinesi, ortak kullanım ev eşyası kapsamında değerlendirilir ve kural olarak haczedilemez.
İkinci televizyon haczedilebilir mi?
Evde ikinci televizyon bulunması, bu eşyanın otomatik olarak haczedilebileceği anlamına gelmez. Güncel düzenleme eşya sayısından çok, her eşyanın aile ortak kullanımına hizmet edip etmediğini esas almaktadır.
Klima haczedilir mi?
Ailenin konutta ortak kullandığı klima, ortak kullanım ev eşyası kapsamında korunabilir. Klimanın ticari stok veya işyeri ekipmanı olması durumunda kullanım amacı ayrıca incelenir.
İcrada bilgisayar alınır mı?
Bilgisayarın haczedilip haczedilemeyeceği kullanım amacına bağlıdır. Ailenin ortak kullandığı veya borçlunun kişisel emeğine dayanan mesleğini sürdürebilmesi için zorunlu bilgisayar koruma kapsamında olabilir. Ticari stok veya zorunlu olmayan ekipman ise haczedilebilir.
Esnafın iş makinesi veya ekipmanı haczedilebilir mi?
Esnafın faaliyetini sürdürmesi için zorunlu ve kişisel emeğine dayanan mesleki araçlar şartları varsa haczedilemez. Sermaye ağırlıklı işletme makineleri, fazladan ekipmanlar, ticari ürünler ve stoklar ise haczedilebilir.
Haczedilecek hiçbir mal yoksa ne olur?
Borçlunun haczedilebilir malının bulunmaması borcu kendiliğinden sona erdirmez. İcra dosyası şartlarına göre açık kalabilir ve borçlunun daha sonra edineceği haczedilebilir mal, hak veya alacaklara yönelik yeni işlemler yapılabilir.
Evde eşime veya aileme ait eşya haczedilebilir mi?
Borçluya ait olmayan eşyanın borç nedeniyle haczedilmemesi gerekir. Ancak mülkiyet konusunda uyuşmazlık çıkarsa eşyanın sahibi istihkak iddiasında bulunabilir. Fatura, banka ödeme kaydı ve garanti belgesi gibi deliller mülkiyetin belirlenmesinde kullanılabilir.
Eşyanın pahalı olması haciz için yeterli midir?
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden bir ev eşyasının yalnızca pahalı olması, haczedilmesi için yeterli değildir. Ancak eşya antika, kıymetli süs eşyası, yatırım malı veya ticari stok niteliğindeyse haczedilebilir.
İİK 82’ye Göre Haczedilemeyen Mallar Nelerdir?




