Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? Kardeşler Arası Miras Paylaşımı ve Uyuşmazlıklar

Miras paylaşımı, miras bırakanın borçları ve malvarlığı belirlendikten sonra yasal veya atanmış mirasçıların paylarının tespit edilmesi ve terekenin anlaşma ya da mahkeme yoluyla paylaştırılmasıdır.

Birden fazla mirasçı bulunduğunda, paylaşım tamamlanıncaya kadar tereke üzerinde miras ortaklığı oluşur. Mirasçılar uzlaşırsa yazılı paylaşma sözleşmesiyle malları aralarında paylaştırabilir. Anlaşma sağlanamazsa uyuşmazlığın niteliğine göre arabuluculuk ve dava yollarına başvurulabilir.

Baba öldüğünde sağ kalan anne çocuklarla birlikte mirasçıysa, annenin yasal miras payı kural olarak 1/4, çocukların toplam payı ise 3/4 olur. Çocuklar bu payı kendi aralarında eşit şekilde paylaşır. Ancak bu oranlar uygulanmadan önce tereke borçları, vasiyetname, saklı paylar ve sağ kalan eşin mal rejiminden doğabilecek alacakları ayrıca değerlendirilmelidir.

Kısaca miras paylaşımı: Önce mirasçılar ve tereke belirlenir, borçlar ile varsa mal rejimi alacakları hesaplanır, net tereke üzerinden miras payları tespit edilir. Mirasçılar anlaşırsa sözleşmeyle; anlaşamazsa arabuluculuk ve mahkeme yoluyla paylaşım yapılır.

Miras Paylaşımı Nedir?

Miras paylaşımı, miras bırakanın ölümüyle mirasçılara geçen mal, hak, alacak ve borçlardan oluşan terekenin mirasçılar arasında paylaştırılmasıdır.

Bu süreçte kullanılan temel kavramlar şunlardır:

• Miras bırakan: Ölümüyle malvarlığı mirasçılarına geçen kişidir. Hukuki belgelerde “müteveffa” ifadesi de kullanılabilir.
• Mirasçı: Kanun gereğince veya miras bırakanın vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle belirlemesi sonucunda miras hakkı kazanan kişidir.
• Tereke: Miras bırakanın mirasçılara geçebilen malvarlığı değerleri, hakları, alacakları ve borçlarının bütünüdür.
• Yasal mirasçı: Mirasçılığı doğrudan kanundan kaynaklanan eş, çocuk, anne, baba veya diğer kanuni mirasçılardır.
• Atanmış mirasçı: Vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasçı olarak belirlenen kişidir.

Mirasın yalnızca ev, arsa, araç veya bankadaki paradan oluştuğu düşünülmemelidir. Miras bırakanın borçları da kural olarak terekeye dâhildir.

Ayrıca miras payının belirlenmesi ile malların fiilen bölüşülmesi aynı işlem değildir. Mirasçılık belgesinde bir kişinin 1/4 oranında mirasçı görünmesi, belirli bir evin bir odasının veya tarlanın belirli bölümünün doğrudan ona ait olduğu anlamına gelmez. Fiilî paylaşım yapılıncaya kadar mirasçılar tereke üzerinde birlikte hak sahibidir.

Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Miras paylaşımı nasıl yapılır? sorusunun cevabı, terekenin niteliğine ve mirasçılar arasında anlaşma bulunup bulunmadığına göre değişir. Genel süreç şu şekilde ilerler:

1. Mirasçılık belgesi alınır

Mirasçılık belgesi, diğer adıyla veraset ilamı, mirasçıların kim olduğunu ve yasal miras paylarını gösterir. Belge noterlikten veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir.

Veraset ilamı mirası paylaştırmaz. Yalnızca mirasçılık sıfatının ve pay oranlarının resmî işlemlerde ispatlanmasını sağlar.

2. Tereke belirlenir

Miras bırakana ait taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, şirket payları, alacaklar ve diğer malvarlığı değerleri araştırılır. Aynı zamanda kredi, vergi, icra ve diğer borçlar da tespit edilir.

3. Vasiyetname ve miras sözleşmesi incelenir

Miras bırakanın vasiyetnamesi veya miras sözleşmesi varsa bu belgelerin geçerliliği, kapsamı ve saklı paylı mirasçıların haklarına etkisi değerlendirilir.

4. Sağ kalan eşin mal rejimi hakları hesaplanır

Miras bırakan evliyse, eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi gerekebilir. Sağ kalan eşin katılma alacağı, miras payından farklı bir haktır ve paylaşılacak net terekenin miktarını etkileyebilir.

5. Yasal miras payları hesaplanır

Tereke borçları ve terekeye ilişkin giderler değerlendirildikten sonra kalan net değer üzerinden miras payları belirlenir.

6. Anlaşmalı paylaşım seçeneği değerlendirilir

Mirasçıların tamamı uzlaşırsa tereke malları yazılı bir paylaşma sözleşmesiyle paylaştırılabilir. Malların mutlaka yasal pay oranlarına göre parçalara ayrılması gerekmez. Önemli olan, mirasçıların özgür iradeleriyle anlaşması ve saklı pay gibi hukuki sınırların dikkate alınmasıdır.

7. Tapu ve diğer devir işlemleri tamamlanır

Taşınmazların mirasçılara intikali ve paylaşım sonucuna uygun tescili tapu müdürlüğünde gerçekleştirilir. Araçlar, banka hesapları ve şirket payları için ilgili kurumlarda ayrı işlemler yapılabilir.

8. Anlaşmazlık varsa arabuluculuk ve dava yolları değerlendirilir

Taşınır veya taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Anlaşma sağlanamazsa mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir.

Miras paylaşımı kontrol listesi

• Mirasçılık belgesi alındı mı?
• Tüm taşınmazlar ve banka hesapları belirlendi mi?
• Miras bırakanın borçları araştırıldı mı?
• Vasiyetname veya miras sözleşmesi bulunuyor mu?
• Sağ kalan eşin mal rejimi alacağı hesaplandı mı?
• Saklı pay ihlali ihtimali var mı?
• Malların güncel değerleri belirlendi mi?
• Bütün mirasçılar paylaşım teklifini kabul ediyor mu?
• Paylaşma sözleşmesi yazılı hazırlandı mı?
• Tapu, vergi ve tescil işlemleri tamamlandı mı?

Miras Payları Nasıl Hesaplanır?

Kanunen miras paylaşımı yapılırken mirasçıların hangi zümrede yer aldığı ve sağ kalan eşin kimlerle birlikte mirasçı olduğu dikkate alınır.

Türk Medeni Kanunu’na göre çocuklar eşit olarak mirasçıdır. Miras bırakandan önce ölen çocuğun yerini ise kendi çocukları ve devam eden altsoyu alabilir.

Eş ve çocuklar birlikte mirasçıysa

Sağ kalan eş, miras bırakanın çocuklarıyla birlikte mirasçı olduğunda mirasın 1/4’ünü alır. Çocukların toplam payı 3/4 olur ve bu oran çocuklar arasında eşit paylaşılır.

Çocuk yoksa sağ kalan eşin payı

Çocuk bulunmadığında sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre belirlenir:

Bu oranlar net terekeye uygulanır. Vasiyetname, saklı pay, mirastan çıkarma, mirasın reddi, evlatlık ilişkisi ve mal rejimi tasfiyesi gibi durumlar somut paylaşım sonucunu değiştirebilir.

Baba Öldü Anne Sağ İken Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Baba öldüğünde anne ve çocuklar birlikte mirasçıysa, annenin yasal miras payı kural olarak 1/4; çocukların toplam payı ise 3/4’tür. Çocuklar 3/4 oranındaki kısmı kendi aralarında eşit şekilde paylaşır.

Örneğin paylaşılacak net tereke 1.200.000 TL ve iki çocuk bulunuyorsa:

• Anne 300.000 TL,
• Birinci çocuk 450.000 TL,
• İkinci çocuk 450.000 TL

değerinde miras payına sahip olur.

Bu hesap, 1.200.000 TL’nin borçlar ve diğer yükümlülükler düşüldükten sonraki net tereke olduğu varsayımına dayanır. Örneğin miras bırakanın 200.000 TL borcu varsa, paylar brüt malvarlığı üzerinden değil borçların değerlendirilmesinden sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.

Ayrıca evlilikte edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanıyorsa, sağ kalan annenin mal rejiminden kaynaklanan bir alacağı bulunabilir. Bu alacak miras payından önce ve ayrı olarak değerlendirilir. Dolayısıyla “baba öldüğünde malların yarısı doğrudan anneye, kalan yarısı mirasçılara kalır” şeklinde her olay için geçerli bir hesaplama yapılamaz.

Kardeşler Arası Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Kardeşler arası miras paylaşımında aynı derecedeki çocuklar kural olarak eşit miras payına sahiptir. Türk Medeni Kanunu bakımından kız ve erkek çocuk arasında yasal miras payı farkı bulunmaz.

Kardeşler arasında miras paylaşımı yapılırken şu durumlara dikkat edilmelidir:

• Miras bırakanın bütün çocukları aynı derecede yasal mirasçıdır.
• Miras bırakandan önce ölen çocuğun payı, kendi altsoyuna geçebilir.
• Üvey kardeşler yalnızca ortak ebeveynleri üzerinden birbirlerinin mirasçısı olabilir.
• Evlatlık ve onun altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olur.
• Bir kardeşin anne veya babayla birlikte yaşamış olması kendiliğinden daha fazla miras payı doğurmaz.
• Bir kardeşin miras kalan evi, tarlayı veya aracı uzun süre kullanması mülkiyet payını otomatik olarak artırmaz.
• Miras bırakanın sağlığında bir çocuğuna yaptığı karşılıksız kazandırmalar, koşulları varsa mirasta denkleştirme veya tenkis incelemesine konu olabilir.

Kardeşler kanuni paylarından farklı bir paylaşımda da anlaşabilir. Örneğin ev bir kardeşe, arsa diğer kardeşe bırakılabilir; değer farkı para ödenerek giderilebilir. Bunun için tüm mirasçıların paylaşımın içeriğini kabul etmesi gerekir.

Miras Paylaşılmadan Önce Tereke Nasıl Belirlenir?

Sağlıklı bir miras paylaşımı için önce terekenin eksiksiz şekilde belirlenmesi gerekir. Yalnızca tapuda görünen taşınmazların dikkate alınması, eksik veya hatalı bir paylaşıma neden olabilir.

Terekeye girebilecek başlıca değerler şunlardır:

• Ev, arsa, tarla, dükkân ve iş yeri,
• Araçlar,
• Banka hesapları ve yatırım varlıkları,
• Şirket hisseleri,
• Üçüncü kişilerden olan alacaklar,
• Değerli eşyalar,
• Fikrî ve sınai haklardan doğan gelirler,
• Devam eden dava ve icra dosyalarındaki alacaklar.

Terekeden düşülmesi veya tereke hesabında dikkate alınması gereken kalemler ise şunlar olabilir:

• Miras bırakanın borçları,
• Vergi ve kamu borçları,
• Cenaze giderleri,
• Terekenin korunması ve tespiti için yapılan giderler,
• Vasiyetnamenin yerine getirilmesine ilişkin giderler,
• Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan alacakları.

Örneğin miras bırakana ait ev ve banka hesaplarının toplam değeri 3.000.000 TL, borçlar ile tereke giderleri 500.000 TL ise paylaşımda esas alınacak tutar kural olarak 2.500.000 TL’lik net tereke üzerinden değerlendirilir. Sağ kalan eşin ayrıca mal rejimi alacağı bulunuyorsa hesap yeniden şekillenebilir.

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı Aynı Şey midir?

Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan alacağı ile miras payı aynı hak değildir.

Mal rejiminden doğan katılma alacağı, kişinin evlilik birliğindeki eş sıfatından kaynaklanır. Miras payı ise mirasçı sıfatından doğar. Ölümle sona eren evlilikte önce mal rejiminin tasfiyesi, ardından terekenin mirasçılar arasında paylaşılması gerekebilir.

Sağ kalan eş bazı dosyalarda:

1. Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacağını,
2. Tasfiyeden sonra oluşan net tereke üzerindeki miras payını

ayrı ayrı talep edebilir.

Bununla birlikte eşin her durumda toplam malvarlığının yarısını alacağı söylenemez. Malın ne zaman ve nasıl edinildiği, kişisel mal olup olmadığı, borçlar, değer artış payı ve evlilikte geçerli olan mal rejimi incelenmelidir.

Bu ayrım özellikle “baba öldü anne sağ iken miras paylaşımı” hesaplamalarında önemlidir. Anneye ait olduğu belirlenen bir mal veya alacak terekeye dâhil edilmemeli; miras payı yalnızca babanın net terekesi üzerinden hesaplanmalıdır.

Tapuda Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Tapudaki miras işlemlerinde intikal, paylaşım ve tescil kavramları birbirinden ayrılmalıdır.

Mirasın tapuya intikali

Mirasın tapuya intikali, taşınmazın miras bırakan adına olan kaydının mirasçılara geçirilmesidir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, işlem için veraset belgesi, kimlik ve temsil varsa vekâletname gibi belgelerin sunulması gerektiğini belirtmektedir.

İntikal işlemi tek başına fiilî paylaşım anlamına gelmez. Taşınmaz mirasçılar adına elbirliği mülkiyetiyle tescil edilmiş olabilir.

Elbirliği mülkiyeti

Birden fazla mirasçı bulunduğunda paylaşmaya kadar tereke üzerinde miras ortaklığı oluşur. Mirasçılar, belirli payları taşınmazın fiziksel bölümlerine karşılık gelmeksizin terekeye birlikte sahip olur.

Bu nedenle tek bir mirasçı, diğer mirasçıların haklarını yok sayarak taşınmazın tamamını satamaz veya üzerinde tek başına ipotek kuramaz.

Paylı veya müstakil mülkiyete geçiş

Mirasçılar anlaşırsa elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirebilir veya taşınmazları ayrı ayrı mirasçılara bırakabilir. Bir evin tek mirasçıya verilmesi ve diğerlerine para ödenmesi de mümkündür.

Tapu ve taşınmaz işlemlerinin ayrıntıları için gayrimenkul hukuku sayfası incelenebilir.

Miras kalan tarla ve tarım arazilerinde ise 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ndaki asgari büyüklük, ekonomik bütünlük ve devir sınırlamaları ayrıca dikkate alınmalıdır. Her tarla tapuda istenilen büyüklükte parçalara ayrılamaz.

Anlaşmalı Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Mirasçıların tamamı uzlaşırsa dava açmadan anlaşmalı miras paylaşımı yapılabilir. Anlaşmalı paylaşımda malların mutlaka kanuni pay oranlarına göre fiziksel olarak bölünmesi gerekmez.

Örneğin:

• Ev bir mirasçıya,
• Tarla başka bir mirasçıya,
• Araç üçüncü mirasçıya,
• Bankadaki para ise değer farklarını giderecek şekilde diğer mirasçılara

bırakılabilir.

Mallar arasındaki değer farkı denkleştirme bedeli ödenerek giderilebilir. Ancak anlaşmanın bütün mirasçıların gerçek ve özgür iradesine dayanması gerekir. Ehliyetsizlik, irade bozukluğu, sahte imza veya bir mirasçının dışarıda bırakılması ileride yeni uyuşmazlıklara yol açabilir.

Miras Paylaşımı Sözleşmesi Nedir?

Miras paylaşımı sözleşmesi, mirasçıların terekenin tamamını veya belirli mallarını nasıl paylaşacaklarını düzenleyen yazılı anlaşmadır. Türk Medeni Kanunu’nun 676. maddesine göre paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır.

Sözleşmede mümkün olduğunca şu bilgiler açıkça yer almalıdır:

• Miras bırakanın ve mirasçıların kimlik bilgileri,
• Mirasçılık belgesindeki pay oranları,
• Paylaşılacak mal ve hakların ayrıntılı listesi,
• Taşınmazların il, ilçe, ada ve parsel bilgileri,
• Hangi malın hangi mirasçıya bırakıldığı,
• Denkleştirme bedelleri ve ödeme tarihleri,
• Vergi, harç ve masrafların kim tarafından karşılanacağı,
• Teslim ve tapu tescil tarihleri,
• Tereke borçlarının nasıl ödeneceği.

Yazılı paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlasa da taşınmazın mülkiyetinin tapuda değiştirilmesi için gerekli tescil işlemleri ayrıca yapılmalıdır. Sözleşmenin tapuda doğrudan uygulanabilir şekilde hazırlanması sonradan yaşanabilecek uyuşmazlıkları azaltabilir.

Mirasçılardan Biri İmza Vermezse Ne Olur?

Mirasçılardan biri paylaşma sözleşmesini imzalamazsa anlaşmalı paylaşım tamamlanamaz. Bir mirasçı, diğer mirasçıların paylarını yok sayarak terekenin tamamını paylaşamaz veya taşınmazın tamamını satamaz.

Ancak tek bir mirasçının anlaşmayı reddetmesi, miras ortaklığının süresiz devam edeceği anlamına gelmez. Mirasçılardan her biri, kanunda veya geçerli bir sözleşmede ortaklığın sürdürülmesini gerektiren özel bir durum bulunmadıkça paylaşım isteyebilir.

Bu durumda izlenebilecek yol genel olarak şöyledir:

1. Tereke ve miras payları netleştirilir.
2. Yazılı bir paylaşım teklifi hazırlanır.
3. Mirasçılar arasında görüşme yapılır.
4. Dava şartı kapsamındaki uyuşmazlıklar için arabuluculuğa başvurulur.
5. Anlaşma sağlanamazsa mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesi davası açılır.

Miras Paylaşımı ve Kardeşler Arası Uyuşmazlık Nasıl Çözülür?

Miras paylaşımı ve kardeşler arası uyuşmazlıklar çoğunlukla yalnızca pay oranlarından kaynaklanmaz. Taşınmazların kullanımı, geçmişte yapılan devirler ve malların değeri de anlaşmazlığa neden olabilir.

Yaygın uyuşmazlık nedenleri şunlardır:

• Bir kardeşin evi veya tarlayı tek başına kullanması,
• Kira gelirlerinin diğer mirasçılara verilmemesi,
• Taşınmazın gerçek değerinde anlaşma sağlanamaması,
• Bir mirasçının satışa karşı çıkması,
• Bazı malların veya banka hesaplarının gizlendiği iddiası,
• Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler,
• Vasiyetnamenin geçerliliğine itiraz edilmesi,
• Muris muvazaası ve saklı pay iddiaları,
• Bir kardeşin yaptığı masrafların paylaşımda dikkate alınmasını istemesi.

Uyuşmazlığın çözümünde önce tereke kapsamı ve pay oranları tespit edilmelidir. Ardından malların aynen paylaşılması, bir mirasçıya bırakılması, denkleştirme bedeli ödenmesi veya satış seçenekleri değerlendirilir.

Miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemler nedeniyle mal kaçırma iddiası varsa muris muvazaası; saklı pay ihlali varsa tenkis davası; miras malının tek başına kullanılması nedeniyle zarar doğmuşsa koşulları çerçevesinde ecrimisil gibi ayrı talepler gündeme gelebilir. Bu davaların şartları ve ispat araçları birbirinden farklıdır.

Miras Uyuşmazlığında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartıdır.

Arabulucu uyuşmazlık hakkında karar vermez ve miras paylarını değiştirmez. Tarafların hukuka uygun bir çözüm oluşturmasına yardımcı olur.

Arabuluculukta şu çözümler kararlaştırılabilir:

• Taşınmazın bir mirasçıya bırakılması,
• Diğer mirasçılara denkleştirme bedeli ödenmesi,
• Taşınmazın tarafların belirlediği yöntemle satılması,
• Satış bedelinin pay oranlarında dağıtılması,
• Kira ve kullanım gelirlerinin paylaşılması,
• Tereke borçlarının nasıl ödeneceğinin belirlenmesi.

Taşınmazla ilgili anlaşmanın tapuda uygulanabilir olması için malın tapu bilgileri, devir koşulları, ödeme takvimi ve tescil yükümlülükleri açık biçimde düzenlenmelidir.

Miras Paylaşımı Davası Nasıl Açılır?

Miras paylaşımı davası, mirasçılar arasında anlaşma sağlanamadığında terekenin mahkeme yoluyla paylaştırılması amacıyla açılır. Her mirasçı, kural olarak mirasın paylaşılmasını isteyebilir.

Mirasın paylaştırılması talebinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme belirlenirken miras bırakanın son yerleşim yeri ve uyuşmazlığın niteliği dikkate alınır.

Dava öncesinde, uyuşmazlık taşınır veya taşınmazların paylaştırılması ya da ortaklığın giderilmesine ilişkinse arabuluculuk başvurusunun tamamlanması gerekir.

Mahkeme sürecinde:

• Mirasçılar ve pay oranları belirlenir,
• Tereke malları araştırılır,
• Tapu ve banka kayıtları getirtilir,
• Taşınmazların güncel değeri bilirkişiyle hesaplanabilir,
• Malların aynen paylaşılabilir olup olmadığı incelenir,
• Bir malın mirasçılardan birine bırakılması değerlendirilebilir,
• Değer farkları para ödenerek denkleştirilebilir,
• Aynen paylaşım mümkün değilse satış kararı verilebilir.

Mirasın paylaşılması davası ile yalnızca belirli bir taşınmazdaki ortaklığın giderilmesi talebi her olayda aynı kapsamda olmayabilir. Terekenin tamamının mı, belirli malların mı paylaşılacağı dava açılmadan önce belirlenmelidir.

Paylaşılamayan Miras Nasıl Satılır?

Mirasçılar anlaşamazsa veya malın aynen bölünmesi mümkün değilse satış yoluyla paylaşım gündeme gelebilir. Ancak satış her durumda ilk ve tek seçenek değildir.

Öncelikle şu ihtimaller değerlendirilir:

1. Malın aynen bölünüp bölünemeyeceği,
2. Malların ayrı ayrı mirasçılara bırakılıp bırakılamayacağı,
3. Bir mirasçının malı alarak diğerlerine bedel ödeyip ödeyemeyeceği,
4. Bölünmenin önemli değer kaybına neden olup olmayacağı.

Satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilirse taşınmazın değeri bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Ardından kanuni satış süreci yürütülür. Satış giderleri ve ilgili masraflar düşüldükten sonra kalan tutar, mirasçıların pay oranlarına göre dağıtılır.

Açık artırma yoluyla satışta taşınmazın beklenen piyasa değerine ulaşamaması ihtimali bulunduğundan, mirasçıların dava öncesinde serbest satış veya denkleştirmeli paylaşım seçeneklerini değerlendirmesi yararlı olabilir.

Miras Kalan Ev, Arsa ve Tarla Nasıl Paylaşılır?

Miras kalan ev

Bir dairenin fiziksel olarak miras payları oranında bölünmesi çoğunlukla mümkün değildir. Ev:

• Bir mirasçıya bırakılıp diğerlerine ödeme yapılabilir,
• Mirasçıların paylı mülkiyetinde bırakılabilir,
• Kiraya verilerek gelir paylaştırılabilir,
• Anlaşmayla veya mahkeme kararıyla satılabilir.

Evde bir mirasçının tek başına oturması diğer mirasçıların mülkiyet hakkını ortadan kaldırmaz. Kullanım bedeli talebinde bulunulabilmesi için kullanım biçimi, diğer mirasçıların yararlanmasının engellenip engellenmediği ve intifadan men koşulları incelenmelidir.

Miras kalan arsa

Arsanın aynen bölünebilmesi için imar mevzuatı, parsel büyüklüğü ve ifraz şartları değerlendirilir. Teknik ve hukuki olarak bölünemeyen arsa paylı mülkiyette bırakılabilir, bir mirasçıya özgülenebilir veya satılabilir.

Miras kalan tarla

Tarım arazilerinde miras paylaşımı yapılırken 5403 sayılı Kanun’daki bölünme ve devir sınırlamaları dikkate alınmalıdır. Tarla istenilen büyüklükte parçalara ayrılamayabilir. Arazinin bir veya birden fazla mirasçıya devri, aile malları ortaklığı, limited şirket kurulması veya satış gibi seçenekler somut araziye göre incelenebilir.

Miras Bırakan Sağlığında Mallarını Bir Çocuğuna Vermişse Ne Olur?

Bir kişinin sağlığında malını bir çocuğuna devretmiş olması, işlemin her durumda geçerli veya her durumda iptal edilebilir olduğu anlamına gelmez. Öncelikle devrin gerçek hukuki niteliği belirlenmelidir.

İncelenebilecek başlıca ihtimaller şunlardır:

• Gerçek bir satış yapılması,
• Görünürde satış, gerçekte bağış bulunması,
• Mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıyan muris muvazaası,
• Saklı payları ihlal eden karşılıksız kazandırma,
• Mirasçılar arasında denkleştirmeye tabi kazandırma,
• Ölünceye kadar bakma sözleşmesi,
• İşlemi yapan kişinin ehliyetsiz olduğu iddiası.

“Bir baba bütün malını istediği evladına verebilir mi?” sorusuna tek başına evet veya hayır şeklinde cevap verilemez. Mülkiyet hakkı kişiye malları üzerinde tasarruf yetkisi verse de saklı pay hükümleri, muvazaa yasağı, ehliyet ve irade sakatlığı kuralları yapılan işlemin sonucunu etkileyebilir.

Tapu kayıtları, satış bedelinin ödenip ödenmediği, tarafların ekonomik durumu, malın gerçek değeri ve devir sırasında açıklanan irade önemli deliller arasındadır.

Miras Borçları Nasıl Paylaşılır?

Miras yalnızca mal ve alacaklardan oluşmaz. Miras bırakanın borçları da kural olarak mirasçılara geçer. Türk Medeni Kanunu’na göre mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur.

Bu nedenle paylaşım öncesinde:

• Banka kredileri,
• Vergi ve kamu borçları,
• İcra dosyaları,
• Kişilere veya şirketlere olan borçlar,
• Devam eden davalardan doğabilecek yükümlülükler

araştırılmalıdır.

Terekenin borca batık olması ihtimalinde mirasın reddi değerlendirilebilir. Ret süresi ve başlangıç tarihi somut olaya göre belirlenir; kural olarak üç aylık süre önem taşır. Borçlar araştırılmadan mallar üzerinde tasarruf edilmesi, mirasın kabul edildiği yönünde sonuç doğurma riski yaratabilir.

Paylaşım yapıldıktan sonra mirasçıların borçları kendi aralarında nasıl üstleneceğini kararlaştırması, alacaklıların kanundan doğan haklarını her durumda ortadan kaldırmaz.

Dinen Miras Paylaşımı ile Kanunen Miras Paylaşımı Aynı mı?

Dinen miras paylaşımı ile Türk Medeni Kanunu’na göre yapılan yasal miras paylaşımı aynı değildir. Türkiye’de veraset ilamı, tapu intikali, banka işlemleri ve miras davalarında yürürlükteki hukuk kuralları uygulanır.

Mirasçılar, kanuni haklarını ve saklı pay hükümlerini gözeterek kendi aralarında farklı bir paylaşım üzerinde anlaşabilir. Ancak yalnızca aile içinde dinî esaslara göre yapılan sözlü paylaşım, tapu kaydını değiştirmez veya resmî paylaşım sonucunu kendiliğinden doğurmaz.

Miras Paylaşımında En Sık Yapılan Hatalar

Miras paylaşımında sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Veraset ilamı alındığında paylaşımın tamamlandığını düşünmek,
• Tereke borçlarını araştırmadan yalnızca malları bölmek,
• Sağ kalan eşin mal rejimi alacağını miras payıyla karıştırmak,
• Bir kardeşin taşınmazın tamamını tek başına satabileceğini düşünmek,
• Sözlü paylaşmanın her durumda yeterli olduğunu varsaymak,
• Taşınmazların güncel değerini belirlemeden paylaşım yapmak,
• Tarım arazilerindeki bölünme sınırlamalarını incelememek,
• Saklı pay ve muris muvazaası ihtimallerini gözden kaçırmak,
• Tapu tescil işlemlerini tamamlamamak,
• Dava şartı arabuluculuğa başvurmadan ortaklığın giderilmesi davası açmak.

Miras Paylaşımında Hukuki Destek Neden Önemlidir?

Miras paylaşımı; yalnızca yasal pay oranlarının hesaplanmasından ibaret değildir. Terekenin araştırılması, borçların belirlenmesi, sağ kalan eşin haklarının hesaplanması, taşınmazların değerlemesi ve paylaşım yönteminin seçilmesi gerekir.

Hukuki destek kapsamında:

• Mirasçılık belgesi ve tereke kayıtları incelenebilir,
• Miras payları hesaplanabilir,
• Sağ kalan eşin mal rejimi alacağı değerlendirilebilir,
• Yazılı paylaşma sözleşmesi hazırlanabilir,
• Tapu intikal ve tescil işlemleri takip edilebilir,
• Arabuluculuk görüşmelerinde çözüm seçenekleri oluşturulabilir,
• Mirasın paylaşılması ve ortaklığın giderilmesi davaları yürütülebilir,
• Muris muvazaası, tenkis ve mirasın reddi riskleri değerlendirilebilir.

Avukat Berivan Solmaz, miras hukuku kapsamındaki paylaşım, tereke tespiti, ortaklığın giderilmesi, muris muvazaası ve tenkis uyuşmazlıklarında dosyanın özelliklerine göre uygulanabilecek hukuki yolların belirlenmesi konusunda destek sunabilir. Başvuru için iletişim sayfası üzerinden ulaşılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Mirasta kız ve erkek çocuk eşit pay mı alır?

Evet. Türk Medeni Kanunu’na göre aynı derecedeki kız ve erkek çocuklar eşit yasal miras payına sahiptir. Cinsiyete göre miras payı farkı bulunmaz.

Üvey kardeş mirastan pay alabilir mi?

Üvey kardeşler yalnızca ortak ebeveynleri üzerinden mirasçı olabilir. Örneğin yalnızca babaları ortak olan kardeşler babalarının mirasında pay sahibi olabilir; birbirlerinin farklı annelerinden kalan mirasa doğrudan mirasçı olmazlar.

Mirasçılardan biri evde oturuyorsa diğerleri kira isteyebilir mi?

Koşulları varsa kullanım bedeli veya ecrimisil talep edilebilir. Ancak bu talep her durumda otomatik olarak doğmaz. Diğer mirasçıların kullanımdan dışlanması, yapılan bildirimler ve taşınmazın kullanım şekli değerlendirilmelidir.

Miras kalan evde tek mirasçı yaşayabilir mi?

Diğer mirasçıların açık veya örtülü rızası varsa yaşayabilir. Ancak tek başına kullanım, diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldırmaz. Uyuşmazlık hâlinde kullanımın düzenlenmesi, ecrimisil veya ortaklığın giderilmesi talep edilebilir.

Bir kardeş miras kalan taşınmazı tek başına satabilir mi?

Bir kardeş, elbirliği mülkiyetindeki taşınmazın tamamını diğer mirasçıların katılımı olmadan satamaz. Miras payının veya paylı mülkiyete geçildikten sonraki hissenin devri ise farklı şekil ve sonuçlara tabidir.

Mirasçılardan biri yurt dışındaysa paylaşım nasıl yapılır?

Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelerek işlemlere katılabilir veya usulüne uygun vekâletname düzenleyebilir. Taşınmaz paylaşımı ve satışı için vekâletnamede özel yetkiler gerekebilir. Ayrıntılı bilgi için vekalet nedir? içeriği incelenebilir.

Miras paylaşımından sonra yeniden dava açılabilir mi?

Geçerli ve tamamlanmış paylaşım kural olarak tarafları bağlar. Ancak irade sakatlığı, ehliyetsizlik, sahtecilik, gizlenen tereke malı, saklı pay ihlali veya paylaşım dışı kalan mallar gibi nedenlerle ayrı dava ve talepler gündeme gelebilir.

Miras kalan mallar paylaşılmadan kiraya verilebilir mi?

Miras ortaklığındaki mallar üzerinde kural olarak mirasçıların birlikte karar vermesi gerekir. Terekeye temsilci atanmışsa veya kanundan doğan özel bir yönetim yetkisi varsa durum ayrıca değerlendirilir.

Miras paylaşım masraflarını kim öder?

Noter, tapu, vergi, bilirkişi, arabuluculuk ve dava masraflarının kim tarafından karşılanacağı işlemin niteliğine göre değişir. Mirasçılar anlaşmalı paylaşımda masraf dağılımını sözleşmeyle belirleyebilir.

Mirasçılardan biri kayıpsa paylaşım nasıl yapılır?

Kayıp mirasçının payı yok sayılamaz. Kişinin adresinin araştırılması, tebligat işlemleri, koşulları varsa kayyım atanması veya gaiplik sürecinin değerlendirilmesi gerekebilir. Kayıp mirasçı adına diğer mirasçılar doğrudan karar veremez.